Địa đạo Vịnh Mốc – một địa chỉ, một huyền thoại

Thứ sáu - 23/05/2014 15:55
Gần 40 năm, sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, non sông thống nhất, dân tộc ca khúc khải hoàn trong niềm vui đoàn tụ. Những gì minh chứng về cuộc chiến vệ quốc vỹ đại vẫn còn đó và nguyên giá trị, chứa đựng ý nghĩa sâu sắc. Địa đạo Vịnh Mốc trở thành huyền thoại, là công trình xây dựng biểu trưng cho sức mạnh, trí tuệ, lòng dũng cảm của dân tộc Việt Nam. Thể hiện sức sống kiên cường, bất diệt của những người con đất thép huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Dẫu chiến tranh đã lùi xa, nhưng những gì vẫn được lưu giữ là minh chứng cho sức mạnh vỹ đại của toàn dân tộc và sự tàn phá khốc liệt của đế quốc Mỹ.
Du khách thích thú với quang cảnh tại Địa Đạo
Du khách thích thú với quang cảnh tại Địa Đạo

Đến hôm nay, khi những người từ bên kia giới tuyến quay trở lại và trải nghiệm ngay trên chính những gì vỹ đại mà dân tộc Việt Nam tạo nên để duy trì sự sống và trải qua. Phần nào giúp họ giải thích vì sao một dân tộc nhỏ bé, được trang bị vũ khí thô sơ lại chiến thắng một cường quốc với sức mạnh quân sự hùng mạnh khiến cả thế giới khiếp sợ.

Địa đạo Vịnh Mốc nằm trong lòng một quả đồi đất đỏ bazan chạy sát mép biển có độ cao so với mặt nước biển là 28m, thuộc địa phận xã Vĩnh Thạch, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị, là kỳ tích của 18.000 ngày công gian khổ dưới mưa bom, bão đạn của nhân dân Vĩnh Thạch và lực lượng vũ trang để đào và vận chuyển hơn 6000m3 đất đá.

Địa đạo là hình ảnh thu nhỏ của một làng quê đựợc xây dựng và kiến tạo dưới lòng đất ở độ sâu từ 10 -23m. Tổng chiều dài hệ thống đường hầm là hơn 2.000m (nay chỉ còn 1.071m). Địa đạo có trục đường chính dài 768m, cao từ 1,5 đến 1,8m, rộng từ 1 - 1,2m. Từ trục chính tỏa ra nhiều nhánh, mỗi nhánh thông với một cửa ra vào. Địa đạo có tất cả 13 cửa gồm 7 cửa mở ra phía biển và 6 cửa trên đồi đi xuống. Tại các cửa đều có khung gỗ chống đỡ, thường xuyên được gia cố để chống sụt lở. Hai bên trục đường cứ khoảng cách từ 3 - 5m thì khoét lõm sâu vào thành từng ô nhỏ, mỗi ô là một hộ gia đình ăn ở và sinh hoạt.

Địa đạo được cấu trúc thành 3 tầng: tầng một là nơi sinh sống của nhân dân; tầng hai là nơi đóng trụ sở của Đảng ủy, Ủy ban và Ban chỉ huy các lực lượng vũ trang; tầng ba chủ yếu là kho hậu cần, cất giữ hàng hóa cho đảo Cồn Cỏ và miền Nam cũng như phục vụ cho cuộc chiên đấu tại chỗ. Trong địa đạo có đầy đủ những công trình thiết yếu đảm bảo an toàn và phục vụ cho đời sống như: trạm gác, bệnh xá, nhà hộ sinh, nhà bếp, nhà vệ sinh và nhiều lỗ thông hơi được bố trí một cách hợp lý, khoa học. Trong lòng địa đạo có ba giếng nước và một hội trường rộng với sức chứa trên 50 người. 

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt với âm mưu tàn phá xóa trắng một vùng đất của đế quốc Mỹ. Tính bình quân, mỗi người ở đây phải gánh chịu hơn 7 tấn bom đạn. Nhưng sự sống vẫn nảy sinh từ trong cái chết, 17 đứa trẻ đã được chào đời ngay trong lòng địa đạo Vịnh Mốc.

 Được xây dựng kiên cố nên dẫu trải qua sự tàn phá của chiến tranh, sự bào mòn của thời gian, đến nay địa đạo Vịnh Mốc vẫn còn được giữ nguyên trạng.  

Sự kỳ lạ và mong muốn khám phá, dạo bộ trên mặt đất của làng hầm địa đạo Vịnh Mốc là những hàng tre xanh mát và rợp bóng thì ở phía bên dưới mặt đất ấy là một ngôi làng với đầy đủ sự sống như trên mặt đất. Để rồi du khách khi đến đây đều thấy kỳ thú, sửng sốt và thầm thán phục sức mạnh và ý chí của những con người nơi mảnh đất anh hùng Vĩnh Linh, để rồi có nhận định rằng: “Địa đạo Vịnh Mốc giống như một toà lâu đài cổ nằm im lìm trong lòng đất, giấu kín biết bao điều kỳ lạ về những con người đã làm ra nó và thời đại nó đã sinh ra.”

Địa đạo Vịnh Mốc luôn là điểm dừng chân thú vị và được du khách đặc biệt quan tâm. Từ đầu năm cho đến nay có gần 10.000 lượt khách đến tham quan. Vào mùa cao điểm từ tháng 4 đến tháng 8 hằng năm lượng khách tham quan đến địa đạo Vịnh Mốc đều tăng.

Bà Lê Thị Tố Hòai, Trưởng Ban quản lý khu di tích địa đạo Vịnh Mốc, cho biết: "Chúng tôi mong địa đạo Vịnh Mốc sẽ sớm được đầu tư xây dựng tôn tạo và giữ lại những giá trị nguyên bản đồng thời có những hoạt động bên lề di tích giúp khách tham quan đến di tích ngày càng đông và giúp du khách trải nghiệm sâu sắc hơn về địa đạo Vịnh Mốc."

Nằm trong lộ trình tôn tạo di tích, nhà trưng bày đang được xây dựng lại ở địa đạo Vịnh Mốc. Đây là dự án trong giai đoạn một của quá trình trùng tu tôn tạo khu di tích làng hầm Vịnh Mốc.

Hiện UBND tỉnh Quảng Trị đang hoàn thành hồ sơ trình Bộ Văn hóa -  Thể thao và Du lịch xem xét công nhận địa đạo Vĩnh Mốc là di tích đặc biệt quan trọng của quốc gia.

 Mong muốn đưa di tích địa đạo Vịnh Mốc xứng tầm là một huyền thoại sống mang đầy ý nghĩa sâu sắc phản ánh đầy đủ mọi mặt của cuộc chiến tranh Việt Nam và nỗi đau thương nhân dân Vĩnh Linh phải gánh chịu cùng sự tàn khốc của cuộc chiến. Đưa hình ảnh đầy đủ về di tích để nhu khách quan tâm tìm hiểu, khám phá. Tuy nhiên, hiện Quảng Trị chưa có một trang web chuyên trang về các di tích tham quan ở Quảng Trị, cung cấp đầy đủ mọi thông tin cần thiết, có hệ thống nhằm quảng bá hình ảnh. Vì điều này sẽ tạo động lực cho du lịch tỉnh nhà phát triển mạnh mẽ hơn, khai thác xứng tầm với tiềm năng hiện có.

Ở Quảng Trị chưa có tour tham quan các điểm di tích mà du khách đến Quảng Trị chỉ là theo hình thức tour từ Huế ra hay Quảng Bình vào. Điều này đã gây bất lợi cho du khách khi đến Quảng Trị tham quan vì không có chuyến dừng chân lâu hơn để có thể tìm hiểu trọn vẹn về mảnh đất và con người nơi đây. 

Tác giả bài viết: Phan Bảo Hòa

 Từ khóa: dân tộc

Tổng số điểm của bài viết là: 9 trong 2 đánh giá

Xếp hạng: 4.5 - 2 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây