Vụ thảm sát ở Mỹ Thủy năm 1948

Thứ ba - 25/02/2014 11:29
Mỹ Thuỷ là một làng quê ven biển thuộc xã Hải An, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. Nằm cách thị xã Đông Hà chừng 36km về phía Đông Nam, cách quốc lộ 1A đoạn km779 + 150m 15 km về phía Đông (theo tỉnh lộ 8) . Nơi đây, năm 1948 thực dân Pháp đã tiến hành các vụ tàn sát đẫm máu, giết người hàng loạt. Đây là vụ tàn sát lớn nhất mà thực dân Pháp gây ra trên đất nước Việt Nam.
Toàn cảnh Bia chứng tích Vụ thảm sát ở Mỹ Thủy năm 1948
Toàn cảnh Bia chứng tích Vụ thảm sát ở Mỹ Thủy năm 1948

Mỹ Thuỷ là một làng biển nằm trên triền Đông của cồn cát đại trường sa được hình thành từ sau thế kỷ XVII. Sống trên vùng đất cát trắng, người dân Mỹ Thủy chủ yếu làm nghề chài lưới quanh năm lênh đênh trên biển cả, nhưng cái đói nghèo luôn vẫn đeo đuổi. Từ trong gian khó đã hun đúc nên con người nơi đây tính chịu thương, chịu khó và tấm lòng đôn hậu, bao dung. Cũng như bao làng biển ở vùng đất "Ô Châu ác địa" Quảng Trị, dưới ách thống trị của phong kiến, thực dân, nhân dân Mỹ Thuỷ đời này qua đời khác phải chịu cảnh sống cơ cực, tăm tối. Dù cuộc sống vẫn còn bao khó khăn nhưng người dân Mỹ Thuỷ không chịu khuất phục trước kẻ thù, một mực đi theo cách mạng, Đảng và Bác Hồ.

Tháng 01/1947 thực dân Pháp dốc toàn lực lượng bình định Quảng Trị. Với ý đồ chiến thuật "đánh nhanh, thắng nhanh" và ưu thế về vũ khí, hoả lực chúng tham vọng sẽ tiêu diệt Việt Minh trong thời gian ngắn nhất. Sau khi chiếm giữ một số vị trí trung tâm, đầu mối giao thông, những vùng đông dân cư ở các huyện thị phía Tây và Nam Quảng Trị, chúng hội quân ở Đông Hà, tiến đánh Gio Linh, Vĩnh Linh.  Ngày 31/3/1947 thực dân Pháp đánh chiếm Hồ Xá (phủ lỵ Vĩnh Linh), hoàn thành căn bản việc đánh chiếm Quảng Trị.

Hưởng ứng lời kêu gọi "Toàn quốc kháng chiến" của Hồ Chủ Tịch, quân và dân ta đã tiến hành phá cầu đường, chặn đánh địch, tiêu thổ kháng chiến... cho nên, dù binh lực hùng mạnh và chiến lược "Đánh nhanh thắng nhanh", sau gần 3 tháng chúng chỉ kiểm soát được một số vùng ở đồng bằng, thị xã và dọc quốc lộ 1, quốc lộ 9. Lực lượng Việt Minh vẫn không bị tiêu diệt mà rút lên chiến khu, chuẩn bị kháng chiến lâu dài. Các cơ quan đầu não kháng chiến của ta cùng các đơn vị bộ đội chủ lực tiến hành xây dựng các chiến khu như: Ba Lòng, Cùa, Thủy Ba, Chợ Cạn... sẵn sàng trường kỳ kháng chiến. Từ chổ chủ động ào ạt tiến công, chúng bắt đầu đối phó với một cuộc chiến tranh nhân dân rộng khắp của bộ đội chủ lực phối hợp với du kích các địa phương.

Ở Hải Lăng, huyện phía Nam của Quảng Trị, sau khi chiếm đóng Diên Sanh, Hội Yên, Cổ Luỹ, Phương Lang, Đông Dương... thực dân Pháp không thể chia cắt được mối liên hệ của chúng ta giữa Gio Linh, Triệu Phong với Hải Lăng và bắc Thừa Thiên – Huế.

Mỹ Thuỷ vừa là vùng giáp ranh vừa là vùng tự do của ta. Thực dân Pháp dùng rất nhiều thủ đoạn đe doạ, mua chuộc, dụ dỗ nhưng vẫn không lập được hội tề. Dựa vào vị thế thuận lợi giao thông thuỷ bộ của Mỹ Thuỷ - Hải An, bộ đội chủ lực, cán bộ kháng chiến đã chọn đây làm địa bàn dừng chân củng cố lực lượng, xuất quân đi các địa bàn khác chống càn, đánh đồn... mặc dù còn nghèo khó nhưng nhân dân ở đây toàn tâm toàn lực giúp đỡ bộ đội, cán bộ, tham gia vận chuyển hàng hoá, vũ khí do Quân khu IV và Quân khu V chi viện cho Quảng Trị.

Chính vì những lý do đó, nhân dân ở đây đã gánh chịu sự trả thù hèn hạ, dã man của thực dân Pháp. Vào lúc 7h ngày 19/3/1948, chúng cho ném bom và tiến công Mỹ Thuỷ từ hai hướng: Ở phía đông một trung đội Pháp, Âu Phi xuất phát từ cảng Thuận An bằng tàu và canô, lợi dụng sương mù neo sẵn ngoài biển để tạo thế bất ngờ. Phía Tây, quân địch bao gồm lực lượng của một số đồn như: Cổ Luỹ, Phương Lang (Hải Ba) và Hội Yên (Hải Quế)  theo đường 8 tiến về Mỹ Thuỷ.

Lúc này mặt trời lên cao, sương tan, trên vùng biển Mỹ Thuỷ có gần 20 ghe của ngư dân đang hành nghề (mỗi ghe có 2-3 người), chúng xông vào vừa nhã đạn vừa cho tàu, canô bao vây ghe đánh cá. Những chiếc ghe nan vừa không tài nào chạy thoát vòng vây của địch, co cụm lại. Cuộc tàn sát diễn ra: Những khẩu đại liên bắn tới tấp, người chết, bị thương, ghe tan nát, dập dềnh với máu người. Những người bị thương đang cố giãy dụa để thoát chết theo bản năng tự vệ của con người bị chúng dùng báng súng, lưỡi lê làm cho chết chìm hẵn mới thôi. Chúng dùng lựu đạn ném vào những chỗ nghi ngờ ngư dân còn sống để giết chết cho kỳ hết. Chưa đầy 20 phút, gần 20 ghe nan và gần 60 người bị chúng tàn sát không sót một ai. Trên bờ cánh quân bộ cũng vừa tới, chúng nhằm hướng bờ biển tiến quân và nổ súng bừa bãi khi gặp bất cứ ai. Như vậy, qua gần 1 giờ đồng hồ gây tội ác, chúng rút đi sau khi giết chết 74 người dân vô tội, trong số đó phần lớn là đàn ông trung niên, trụ cột gia đình, 8 phụ nữ và trẻ em, đốt phá nhiều nhà cửa, ghe chài.

Khi cỏ trên nấm mồ của những người bị sát hại ngày 19/3 chưa kịp mọc thì thực dân Pháp lại tiến hành một cuộc tàn sát, đốt phá dã man, tàn bạo theo đúng nghĩa "ba sạch" vào Mỹ Thuỷ lần thứ hai.  Sáng ngày 08/4/1947, khi có dấu hiệu tàu chuyển hàng tiếp tế ở Mỹ Thuỷ, thực dân Pháp tức tốc cho tiến quân càn quét. Từ Kim Giao - xã Hải Dương khoảng 1 trung đội địch đi xe cam- nhông tiến thẳng ra Mỹ Thuỷ. Hướng thứ 2 là lính của các đồn Thi Ông (Hải Vĩnh), Cổ Luỹ, Phương Lang (Hải Ba) tiến đến Mỹ Thuỷ, quân số của chúng khoảng 2 trung đội. Vào lúc 12h quân địch xông ra bãi biển nơi 2 tàu bốc hàng, phía ta tuy có 1 trung đội du kích song trang bị quá thô sơ, không thể đánh trả chúng, số này cùng với 2 chiếc tàu vận tải rút ra ngoài biển. Không bắn được tàu chở hàng và du kích, bọn giặc khát máu quay vào tàn sát, hãm hiếp, đốt phá làng Mỹ Thuỷ. Đến trung tâm làng, chúng xả súng bắn vào dân đồng thời triển khai lực lượng chặn các ngã đường không cho bất cứ ai chạy thoát. Trẻ em, người già chúng giết ngay, còn phụ nữ thì thi nhau hãm hiếp sau đó dùng báng súng đập vỡ đầu hoặc bắn, hoặc đâm cho chết. Chúng sục sạo, bắn giết cho kỳ hết và đốt trụi những ngôi nhà còn sót lại chưa kịp cháy. Cả làng Mỹ Thuỷ lửa cháy, mùi khét của thịt xương, tiếng la hét tuyệt vọng, ngắt quãng... Sau hơn 3 giờ đốt phá, hãm hiếp, cướp bốc, bọn giặc khát máu rút quân, một cảnh tượng hoang tàn, tang tóc bao trùm lên làng biển Mỹ Thuỷ: Cát trắng loang lỗ máu người, mùi hôi khét của thịt xương trong những ngôi nhà âm ỉ cháy, đủ kiểu xác người chết trong mọi tư thế. Cả làng chỉ còn sót lại chưa đầy 20 người. 

Dưới sự chỉ đạo của Huyện uỷ Hải Lăng, các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền, đoàn thể xã Hải An đã vận động bà con, huy động các đoàn thể chung sức, chung lòng bắt tay vào giải quyết hậu quả khủng khiếp do thực dân Pháp gây nên: Vừa tổ chức thăm hỏi động viên, vừa lo gom nhặt thi thể, khâm liệm, phúng viếng và chôn cất những người bị hại. Đây là công việc rất khó khăn, phức tạp, thiếu thốn quan tài phải huy động chăn chiếu, lá chuối ở các làng khác. Những người bị thiêu cháy không nhận dạng được thì chôn chung theo dạng mồ âm hồn.

Như vậy, trong hai ngày 19/3 và 8/4/1948 thực dân Pháp đã bắn chết và thiêu sống 520 người dân vô tội *, đốt trụi hoàn toàn nhà cửa và phá sạch các phương tiện làm ăn của người dân Mỷ Thuỷ. Đây là một vụ tàn sát man rợ và lớn nhất của thực dân Pháp gây ra cho nhân dân Quảng Trị nói riêng và cả nước nói chung.

Nhằm ghi dấu tội ác của thực dân Pháp, địa điểm xảy ra vụ thảm sát Mỹ Thủy, xã Hải An, huyện Hải Lăng được Bộ Văn hóa - Thông tin ra Quyết định Số 38/2001/QĐ-BVHTT ngày 12/7/2001 xếp hạng di tích cấp Quốc gia. Tại trung tâm của làng, chính quyền và nhân dân Quảng Trị cho xây dựng bia chứng tích nhằm làm nơi thắp hương tưởng niệm; Đồng thời giáo dục cho các thế hệ hôm nay và mai sau thấy được sự hy sinh, mất mát lớn lao của nhân dân ta trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Qua đó, để thấy được rằng sự giá trị thiêng liêng của niềm hạnh phúc được sống trong hoà bình. 

Tác giả bài viết: Nguyễn Duy Hùng

 Từ khóa: n/a

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây