Đối thoại trong lòng đất

Thứ ba - 02/06/2015 08:00
Bạn tôi là diễn viên sân khấu có ý phàn nàn sau khi rời cuộc triển lãm thị giác mang chủ đề: Thăng Hoa, với slogan: Xuống đất gặp trời/A view of the sky f-rom the underground (Đối thoại trong lòng đất nhưng thông điệp hướng về bầu trời) được tổ chức ngay trong lòng địa đạo Vịnh Mốc của họa sĩ sinh ra từ đất thép Vĩnh Linh Võ Xuân Huy. Tôi an ủi: “Thôi bỏ qua những tiểu tiết về cách thức tổ chức, những “sự cố” nằm ngoài kịch bản mà hướng đến tính “chân, thiện, mỹ” trong nghệ thuật”. Bạn cười.
Họa sĩ Võ Xuân Huy trước cửa hầm địa đạo triển lãm
Họa sĩ Võ Xuân Huy trước cửa hầm địa đạo triển lãm

Tôi lại an ủi cảm giác mệt mỏi của bạn theo cách “sử kể chuyện” rằng: “Bây giờ xuống địa đạo là có ngay cảm giác mát lạnh và ẩm ướt từ tường đất sét thoát hẳn cái nóng nực. Giữa hun hút và mát lạnh, những bước châm dò dẫm trong ánh sáng nhờ nhờ của bóng điện là thấy cả một vùng rêu xanh hiện ra trên trần đất và giếng nước. Đấy chính là hiện thân của sự sống, bởi trong gần 2.000 ngày đêm tồn tại (từ 1965-1972) trong địa đạo ở Vĩnh Linh nói chung đã có 60 đứa trẻ được sinh ra, riêng địa đạo Vịnh Mốc có 17 đứa trẻ chào đời an toàn. Và như một xác quyết cho việc nối dài sự sống, Võ Xuân Huy đã làm một cuộc chơi táo bạo bằng việc đưa 2.000 quả bóng bay xuống địa đạo Vịnh Mốc. 2.000 quả bóng không chỉ tượng trưng cho 2.000 ngày tồn tại mà cho chúng ta tưởng tượng ra đó chính là 2.000 cái bào thai được nuôi dưỡng trong lòng địa đạo với những đường hầm hun hút kéo dài, có độ sâu 3 tầng từ 10-23 m, rộng hơn 7 ha, cấu trúc hình vòm, nhiều nhánh nối thông với nhau qua trục chính dài 780 m, có 13 cửa thông ra ngoài, trong đó có 7 cửa thông ra biển, 6 cửa thông lên đồi, mỗi cửa hầm cũng đồng thời một lỗ thông hơi... 

Tất cả như những mạch máu liên hoàn nuôi giữ bền bỉ và chắc chắn cho hàng ngàn người dân Vĩnh Linh trong những năm tháng chiến tranh ác liệt. Và 2.000 quả bóng bay, 2.000 bào thai ấy rồi sẽ bay lên từ miệng các cửa hầm một cách thăng hoa. Thật tràn trề cảm xúc khi những quả bong bóng ấy được thỏa sức tung bay trên bầu trời cao rộng chính từ bàn tay của các cháu học sinh, những hậu duệ của hàng ngàn người dân Vĩnh Linh năm nào mang theo ước mơ, hoài bão, khát vọng về tự do và hòa bình. Tôi biết 2.000 ngày, 2.000 bào thai, 2.000 khát vọng... là sự cộng hưởng của cái gọi là “trời trong đất” nên cái độc đáo của Võ Xuân Huy ở chỗ biết tận dụng phương pháp trình diễn và sắp đặt. Theo đó, anh đặt ngay giữa lối đi trong lòng địa đạo 7 bức ảnh chụp về bầu trời đem đến cho chúng ta cảm giác ngỡ ngàng tưởng đó là cửa hầm, là mặt đất tiếp giáp với sự khoáng đạt mênh mông của trời xanh lồng lộng gió. Hèn chi Huy lại chọn Slogan “Xuống đất gặp trời”. 

Gác lại những ý tưởng cao siêu về triết học, thiền học, về mỹ thuật đương đại… mà Huy ấp ủ cho triển lãm và những bề dày kiến thức đôi khi Huy trao đổi với bạn bè, đồng nghiệp, tôi rất thích những lời tâm sự giản dị của Huy khi trả lời phỏng vấn báo chí trước thềm triển lãm rằng: “Tôi sinh ra ở Vĩnh Linh nên từ trong vô thức và tiềm thức mình đã bị ám ảnh bởi chiến tranh. Giống như nước từ khe ra suối, suối ra sông, sông ra biển, mình đã trưởng thành, từ quê ra phố, từ phố ra nước ngoài để làm các triển lãm. Đã đến khi phải quay lại quê hương để làm gì đó cho quê mình”. 

Và tôi biết đây không phải là lần đầu tiên Huy quay về với quê hương, bản quán để “trang trải” tấm chân tình của mình với quê cha đất tổ. Cho đến khi tổ chức cuộc triển lãm này Huy đã thấm thía nhận thức rằng khi con người ta bị dồn đến cửa tử, đến ranh giới của cái chết và sự sống, khi hơi thở phập phồng dưới không gian chật chội và ngột ngạt thì sự xuất hiện của ánh sáng sẽ giúp người dân địa đạo tìm ra sự sống. 

Câu chuyện về sự sống thần kỳ của ngày hôm qua, một lần nữa được nhắc đến trong triển lãm này và lung linh hơn cả đó là chuyển tải đến người xem một thông điệp: Những di tích lịch sử không dừng lại ở sự chiêm bái mà nếu biết nhìn bằng con mắt khác, sẽ là nguồn cảm hứng bất tận cho nghệ thuật. Phải chăng đó chính là sự đối thoại giữa quá khứ với hiện tại. Một cuộc đối thoại kỳ lạ ngay trong lòng đất của họa sĩ Võ Xuân Huy . 

Đánh giá về cuộc triển lãm, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Hữu Thắng cho rằng đây là lần đầu tiên tại một điểm di tích lịch sử của Quảng Trị có một chương trình nghệ thuật mới lạ và độc đáo. Việc tổ chức các triển lãm lâu nay thường đi theo một lối mòn về sân khấu hóa. Đây là một ý tưởng mới để ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Trị có thể áp dụng hình thức nghệ thuật đương đại vào các chương trình nghệ thuật truyền thống tại các điểm di tích lịch sử khác như Đôi bờ Hiền Lương, Thành Cổ Quảng Trị và một số địa điểm khác. 

Nguồn tin: baoquangtri.vn

 Từ khóa: n/a

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây