Khai thác giá trị hệ thống di tích lịch sử phục vụ phát triển du lịch

Thứ hai - 28/04/2014 08:11
Chiến tranh đi qua, để lại trên đất Quảng Trị một hệ thống di tích chiến tranh đồ sộ và độc đáo. Với 516 di tích danh thắng đã được kiểm kê đánh giá, trong đó có 21 di tích đặc biệt quan trọng, 21 di tích được xếp hạng cấp quốc gia và 474 di tích cấp tỉnh. Trong hệ thống di tích đó, phải kể đến những di tích có giá trị đặc biệt đối với hoạt động du lịch hồi tưởng, du lịch hoài niệm thu hút, hấp dẫn các chính khách, các nhà nghiên cứu lịch sử và khách du lịch như: Cầu Hiền Lương – Đôi bờ sông Bến Hải, Thành Cổ Quảng Trị, Địa đạo Vịnh Mốc, Hàng rào điện tử Mc.Namara, Đường 9 – Khe Sanh, Sân bay Tà Cơn, Đảo Cồn Cỏ, Đường Hồ Chí Minh huyền thoại, Trụ sở Chính phủ Cách mạng lâm thời CHMN Việt Nam và các nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, Đường 9...
Hòa ba nguồn nước Bắc - Trung - Nam vào dòng Bến Hải trong lễ hội Thống nhất non song - Ảnh: T.D
Hòa ba nguồn nước Bắc - Trung - Nam vào dòng Bến Hải trong lễ hội Thống nhất non song - Ảnh: T.D

Hệ thống di tích chiến tranh cách mạng ở Quảng Trị phong phú về số lượng, đa dạng về loại hình và có tầm cỡ về nội dung. Chính điều đó đã tạo nên tính chất đặc thù độc đáo về hệ thống di tích Quảng Trị. Có thể nói Quảng Trị là một bảo tàng sinh động nhất về di tích chiến tranh cách mạng. Hệ thống di tích lịch sử chiến tranh trên địa bàn Quảng Trị là tài sản tinh thần vô giá của cả nước, có ý nghĩa sâu sắc về dân tộc và thời đại. 

Năm 2005, UBND tỉnh Quảng Trị phối hợp với Bộ Quốc phòng, Tổng cục Du lịch tổ chức Hội thảo quốc gia “Hoài niệm về chiến trường xưa và đồng đội”. Gần 200 đại biểu tham gia hội thảo, có nhiều vị tướng lĩnh quân đội, lãnh đạo các bộ ngành, đại sứ Việt Nam ở một số nước; hàng chục giáo sư, tiến sĩ; lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo các sở, ban ngành của Quảng Trị và một số tỉnh, thành phố; nhiều doanh nghiệp du lịch, lữ hành của Quảng Trị và các địa phương khác. Hội thảo đã thành công tốt đẹp tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động về khai thác giá trị di tích chiến tranh phục vụ phát triển du lịch. Trong đó, phát triển loại hình du lịch “Hoài niệm về chiến trường xưa và đồng đội” là chương trình chủ đạo. 

Năm 2006, UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức giới thiệu chương trình Du lịch “Hoài niệm về chiến trường xưa và đồng đội” tại thủ đô Hà Nội, thu hút sự quan tâm của 160 đại biểu các bộ, ngành, thủ đô Hà Nội và các doanh nghiệp du lịch, hãng lữ hành, các tổ chức chính trị xã hội đến tham dự, tạo dựng môi trường tốt về xúc tiến đầu tư phát triển du lịch. Đặc biệt, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã có thư chúc mừng, khẳng định: “… Quảng Trị là một trong những chiến trường ác liệt nhất, hệ thống di tích cách mạng ở Quảng Trị rất đồ sộ và độc đáo, là tài sản quý giá; Nhiệm vụ của các thế hệ người Việt Nam và Quảng Trị là phải giữ gìn, khai thác giá trị to lớn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là du lịch để phục vụ đời sống nhân dân…”. 

UBND tỉnh Quảng Trị tiếp tục giới thiệu chương trình này ở một số thành phố, tỉnh lân cận; phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam xây dựng phim và các cơ quan thông tin đại chúng Trung ương và địa phương tuyên truyền quảng bá rộng rãi; tổ chức công bố chương trình du lịch “Hoài niệm về chiến trường xưa và đồng đội” tại Thành Cổ Quảng Trị. Đây là điểm nhấn quan trọng khẳng định một thương hiệu du lịch mới được các hãng lữ hành trong nước và quốc tế quan tâm hưởng ứng. Các công ty du lịch, trung tâm lữ hành của Quảng Trị đã xây dựng chương trình, tổ chức liên doanh, liên kết thực hiện chương trình du lịch hoài niệm. Các doanh nghiệp lữ hành một số địa phương đã thực hiện nhiều tour du lịch hồi tưởng, hoài niệm, các đơn vị quân đội, các tổ chức chính trị, xã hội, các nhà đầu tư, doanh nghiệp đã tổ chức cho các cựu chiến binh, chiến sĩ, cán bộ, công nhân viên, đoàn viên đến tham quan, tưởng niệm và tri ân tại các di tích chiến tranh cách mạng ở Quảng Trị. Cộng đồng dân cư ở các địa bàn tỉnh Quảng Trị có nhiều cơ hội tham gia vào hoạt động du lịch, nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập và nâng cao nhận thức bảo vệ các di tích.

Với những cố gắng không mệt mỏi, những năm qua, nhất là từ 2006 đến nay đã tạo dựng diện mạo mới cho loại hình du lịch hoài niệm, hồi tưởng ở Quảng Trị. Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch được tập trung đầu tư bằng nhiều nguồn vốn khác nhau. Quảng Trị đã tranh thủ nguồn vốn mục tiêu quốc gia và các nguồn lực khác xây dựng đường du lịch từ Cửa Tùng đến địa đạo Vịnh Mốc, đường quốc phòng dân sinh dọc biển Cửa Việt - Cửa Tùng, cầu Cửa Tùng, đường Hồ Chí Minh huyền thoại, nâng cấp đường về Nhà lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn và xây dựng công viên Lê Duẩn, phục chế tôn tạo một số di tích quan trọng. 

Hiện nay, đang tập trung phục chế một số di tích đặc biệt như: Thành Cổ Quảng Trị giai đoạn 2, nâng cấp Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9, tôn tạo Nghĩa trang liệt sĩ Vĩnh Linh, nâng cấp, tu bổ các nghĩa trang liệt sĩ cấp huyện, xã; thi công đoạn đường tránh di tích Hiền Lương - Đôi bờ Bến Hải. Các đơn vị quân đội, Hội Cựu chiến binh, Cựu Thanh niên xung phong, Đoàn Thanh niên CSHCM, các đoàn thể tổ chức xã hội và doanh nghiệp cả nước tích cực hỗ trợ hàng trăm tỷ đồng nâng cấp, phục chế, xây dựng mới các cụm Đài tưởng niệm, Bến thả hoa, Tháp chuông... 

Các doanh nghiệp du lịch, khách sạn, trung tâm lữ hành ở Quảng Trị và nhiều tỉnh, thành phố tích cực đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện triển khai chương trình du lịch “Hoài niệm về chiến trường xưa và đồng đội”…Tại các điểm tham quan, nhất là các di tích quan trọng như Địa đạo Vịnh Mốc, Bảo tàng Tà Cơn, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9, Thành Cổ Quảng Trị... các đơn vị tại chỗ đã có nhiều cố gắng tổ chức các dịch vụ phục vụ khách. Công tác bảo vệ cảnh quan, môi trường, vệ sinh, giữ gìn trật tự được thường xuyên coi trọng. Các dịch vụ bán hàng lưu niệm, hương hoa tại các di tích, nghĩa trang được chấn chỉnh ngày càng nền nếp, văn minh hơn. 

Quảng Trị đã phối hợp với Đài Truyền hình Trung ương và Khu vực tổ chức truyền hình trực tiếp nhiều lễ hội cách mạng, nhiều sự kiện văn hóa độc đáo gây xúc động mạnh mẽ không chỉ ở trong nước mà còn cả khu vực và thế giới: Lễ hội Thống nhất non sông vào dịp 30/4, Lễ hội Huyền thoại Trường Sơn vào dịp 27/7, Lễ hội Khúc tráng ca về một dòng sông, Lễ hội Thả hoa trên dòng Thạch Hãn, tổ chức sự kiện “Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình” và các lễ hội khác, nhất là Lễ hội văn hóa du lịch “Nhịp cầu Xuyên Á”... Các lễ hội đó đã gây ấn tượng mạnh mẽ và sâu đậm trong lòng đồng bào, đồng chí trong nước và bạn bè quốc tế. Tỉnh còn phối hợp với Đài truyền hình Trung ương, Đài truyền hình Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh tổ chức nối cầu truyền hình với một số tỉnh, thành phố trong các dịp lễ kỷ niệm và sự kiện quan trọng của đất nước, quê hương. 

Những việc làm đó có ý nghĩa tuyên truyền, quảng bá sâu rộng về hình ảnh đất nước, con người Quảng Trị và quảng bá giá trị to lớn của hệ thống di tích lịch sử và chương trình du lịch hoài niệm hết sức sinh động. Các sở, ban ngành chức năng của tỉnh đã phối hợp hoạt động đón tiếp trọng thể và chu đáo phục vụ các đoàn lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ và Quân đội đến thăm viếng, làm chính sách tại Quảng Trị. Đã đón tiếp phục vụ hàng trăm đoàn cựu chiến binh với hàng vạn lượt cán bộ, chiến sĩ đến thăm viếng, hành hương về chiến trường xưa. Đoàn Thanh niên CSHCM, Sở Giáo dục - Đào tạo, Hội Cựu chiến binh, Hội LHPN phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức rất nhiều hoạt động có ý nghĩa. Các doanh nghiệp du lịch, lữ hành ở Quảng Trị và các tỉnh, thành phố có nhiều hoạt động thiết thực, có hiệu quả triển khai chương trình du lịch “Hoài niệm về chiến trường xưa và đồng đội”. Một mặt xây dựng các chương trình, tour, tuyến hợp lý, hấp dẫn; mặt khác tích cực xây dựng tập gấp, bản đồ, các ấn phẩm tuyên truyền quảng bá rộng rãi; tổ chức liên doanh, liên kết với các doanh nghiệp du lịch, lữ hành cả nước và Việt kiều ở Lào, Thái Lan nối tour tuyến. 

Đài tưởng niệm Thành Cổ - Ảnh : V.M.H

Nhờ những nỗ lực trên, loại hình du lịch tham quan di tích lịch sử hoài niệm, hồi tưởng thu được kết quả bước đầu rất ấn tượng. Từ năm 2006 đến nay, chương trình du lịch này đón gần 7 triệu lượt khách, tăng trưởng bình quân 18,7%; doanh thu du lịch xã hội gần 6.100 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm đạt trên 20,5%, tạo ra hàng trăm việc làm mới… 

Nhằm khai thác có hiệu quả giá trị của hệ thống di tích chiến tranh ở Quảng Trị để phát triển chất lượng hiệu quả hơn, thiết nghĩ chúng ta cần tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ và quyết liệt hơn nữa. Tập trung chỉ đạo xây dựng kế hoạch tổ chức chiến dịch tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu rộng rãi ý nghĩa giá trị của hệ thống di tích chiến tranh đồ sộ và độc đáo ở Quảng Trị trong phạm vi cả nước, khu vực và quốc tế. Các cấp uỷ, chính quyền, mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội, trước hết là Đoàn Thanh niên, ngành Giáo dục - đào tạo, Hội Cựu chiến binh phối hợp với các ngành chức năng bằng nhiều hình thức có hiệu quả giáo dục cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và nhân dân, nhất là thế hệ trẻ về truyền thống anh hùng của quân và dân ta trên chiến trường Quảng Trị. Khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để các cơ quan nghiên cứu khoa học, các chính khách, các nhà khoa học lịch sử, nhà nghiên cứu quân sự... tổ chức các hội thảo quốc gia, quốc tế nghiên cứu có chiều sâu, xây dựng cơ sở luận cứ khoa học về giá trị tinh thần của hệ thống di tích chiến tranh trên địa bàn Quảng Trị và giá trị nghệ thuật chiến tranh nhân dân Việt Nam. 

Ưu tiên nguồn ngân sách Trung ương và huy động các nguồn lực khác tích cực nâng cấp, phục chế, tôn tạo các di tích chiến tranh, trước hết là các di tích quan trọng và đặc biệt quan trọng như: Hàng rào điện tử Mc.Namara, Khe Hó - Bến Tắt; Thành Cổ Quảng Trị giai đoạn 2, Địa đạo Vịnh Mốc giai đoạn 2, Hiền Lương – Bến Hải giai đoạn 2… Khẩn trương hoàn thành đường tránh qua di tích Hiền Lương - Đôi bờ Bến Hải và tổ chức lại không gian di tích này hợp lý hơn. Sớm hoàn thành hồ sơ trình Chính phủ công nhận di tích Làng hầm địa đạo Vịnh Mốc và các di tích có giá trị khác là di tích quốc gia đặc biệt. Tích cực xúc tiến đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước đến đầu tư các cơ sở hoạt động du lịch, nhất là ở các vùng trọng điểm và nơi có hệ thống di tích quan trọng nhằm thu hút khách đến tham quan, nghiên cứu. Khẩn trương hoàn thiện các khu du lịch Cửa Tùng, Cửa Việt, các khu du lịch chuyên đề khác và hệ thống khách sạn, nhà nghỉ đảm bảo đón khách đến lưu trú, nhất là các dịp kỷ niệm lớn và sự kiện chính trị quan trọng của đất nước và của tỉnh. 

Khẩn trương nghiên cứu nội dung, hình thức phối hợp với Bộ VHTTDL tổ chức Lễ hội Thống nhất non sông cấp quốc gia có chất lượng cao hơn, trở thành thương hiệu độc đáo; nâng cao chất lượng các lễ hội cách mạng đã được tổ chức ở Quảng Trị rất thành công và có ấn tượng tốt, nhằm giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ người Việt Nam, tri ân các anh hùng liệt sĩ và tuyên truyền rộng rãi hình ảnh Quảng Trị ở trong nước cũng như trong khu vực. Tổ chức các hội thảo, xúc tiến du lịch, giao lưu văn hóa nhằm ôn lại chiến công oanh liệt của quân và dân ta trong thời khắc lịch sử, sự kiện khó khăn gian khổ nhất, biểu dương sức mạnh tinh thần quả cảm vô song của người Việt Nam và quân dân Quảng Trị anh hùng. 

Tập trung nghiên cứu xây dựng các chương trình liên kết du lịch hoài niệm liên tỉnh, liên vùng và kết hợp các chương trình du lịch như: Con đường Di sản miền Trung, Con đường huyền thoại, Hành lang Đông – Tây… nhằm đem lại hiệu quả tích cực hơn; liên kết với các tỉnh Trung Hạ Lào mở rộng tour du lịch hoài niệm đến các chiến trường Đường 9 - Nam Lào năm xưa. Hướng dẫn, động viên các doanh nghiệp du lịch, các trung tâm lữ hành xây dựng chương trình du lịch hoài niệm thành sản phẩm du lịch độc đáo, sớm trở thành thương hiệu du lịch Quảng Trị hấp dẫn du khách gần xa. Trung tâm Bảo tồn Di tích - Danh thắng và Bảo tàng tỉnh tăng cường các dịch vụ phục vụ khách đến tham quan. Tiếp tục mở cuộc vận động sưu tầm, hiến tặng các kỷ vật chiến tranh của cựu chiến binh, các đơn vị quân đội để làm phong phú, sinh động thêm các khu trưng bày tại Quảng Trị. 

Triển khai các biện pháp bảo vệ các di tích chiến tranh, chống xuống cấp, nhất là nguy cơ bị xâm lấn đất đai, phá vỡ cảnh quan môi trường. Tranh thủ sự chỉ đạo, giúp đỡ của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch trong công tác quan trọng và cấp bách này. Tích cực chấn chỉnh các hoạt động dịch vụ ở các nghĩa trang quốc gia, tạo cảnh quan, đảm bảo trang nghiêm và lịch sự. Các đơn vị, đoàn thể, tổ chức xã hội và doanh nghiệp phát triển du lịch hoài niệm phải hài hoà với không gian văn hoá, lịch sử và bảo vệ cảnh quan môi trường; phát triển du lịch hoài niệm phải gắn liền công tác bảo đảm an ninh, quốc phòng và phát triển ngoại giao nhân dân. Khẩn trương rà phá bom mìn ở các khu vực còn sót đảm bảo an toàn cho du khách. 

Quan tâm đào tạo nguồn nhân lực du lịch, trước hết là nguồn nhân lực phục vụ chương trình du lịch hoài niệm về nghiệp vụ, trình độ ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hướng dẫn viên du lịch, người thuyết minh tại các di tích quan trọng. Có chính sách thoả đáng để sử dụng số cựu chiến binh, những người chứng kiến các sự kiện lịch sử để họ trực tiếp làm hướng dẫn viên phục vụ du khách. 

Khai thác hệ thống di tích chiến tranh phục vụ phát triển du lịch là hướng đi đúng, phù hợp với đặc điểm, tiềm năng thế mạnh của Quảng Trị. Tổ chức khai thác tốt loại hình du lịch độc đáo này sẽ góp phần đáng kể vào phát triển kinh tế - xã hội nói chung và du lịch nói riêng, tăng nguồn thu và tạo việc làm; đồng thời góp phần quan trọng giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ người Việt Nam, vun đắp truyền thống đạo lý “uống nước nhớ nguồn” quý báu của dân tộc Việt Nam.

Tác giả bài viết: Tiến sĩ NGUYỄN VĂN DÙNG, Phó Giám đốc Sở VHTTDL Quảng Trị

Nguồn tin: baoquangtri.vn

 Từ khóa: di tích, du lịch

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây