Những bến bờ xưa

Thứ năm - 06/02/2014 21:23
(QT Xuân) - Trong những giấc mơ của kẻ xa quê, thỉnh thoảng tôi thấy mình nằm bên bờ tre ven sông mùa gió nam mà say giấc điệp. Bất chợt tỉnh dậy khi nghe tiếng người lao xao trên con đò nhỏ cập bờ hay tiếng đò máy xình xịch ngoài sông cái vọng về. Đôi lần giấc mơ đem thời gian trộn lẫn, sáng trưa chiều tối nhập nhòe, trên đôi chân trần tôi chạy về những bờ bãi xanh non, đi trên con đường làng lá rụng chênh chao. Theo tiếng gió, tiếng sóng của ba phía sông bao bọc, bóng những con đò lại lững thững trôi về...
Tảo tần -Ảnh: HC
Tảo tần -Ảnh: HC

Đi dọc bờ sông lúc chiều xuống, những con đò đậu rải rác từ xóm Kênh lên chợ. Nhiều đò, ghe nhất là xóm chài ở làng Mai Thị, một vài nhà có nghề đóng ghe, có những lúc “công xưởng” bày ra tận đường cái, đám trẻ thích thú nhìn cách những người thợ khoan, đục, tán đinh, trám, xảm... Dọc đường làng cũng có những con đò được đưa lên bờ để cạo hà, sửa chữa và những chiếc ghe ván hay ghe nan nằm úp bờ tre khi gia chủ chưa cần đến. 

Tôi cũng có chiếc ghe nan do cậu Diện ở làng Dương Xuân cho. Tôi quý nó lắm, bởi nó là chiếc ghe kiếm cơm cho cả nhà những năm đói kém. Mùa nước mặn, ban ngày thì đi cào chắt chắt, ban đêm ra làm trộ sáo ngoài sông. Mùa nước lụt, chèo ghe đi vớt rều, vớt củi từ nguồn trôi về. Chiếc ghe như người bạn nhỏ, giúp tôi thành thạo chèo ghe cạy bát lúc nước mênh mang hay chống ghe đi vùn vụt lúc con sào đủ chạm mặt đất dưới dòng. 

Những đêm tối trời, xách đèn chai, bỏ nò lên ghe, tôi ra trộ sáo. Ánh lân tinh lấp lánh theo con sào khua nước. Lúc này thủy triều đang lên, cột ghe vào chân trộ sáo, tôi đứng trên ghe lựa thế thả nò cho khớp rồi đốt đèn chai treo lên cuối trộ sáo để khi nước rút, lũ tôm theo ánh đèn mà chui vào nò. Bên gò giữa hai nhánh sông, ba tôi đã làm cái chòi nhỏ để tôi có thể chèo ghe lên gò nằm chờ con nước. Xóm làng ngủ yên, đêm hè lồng lộng. Rạng sáng, thủy triều rút dần, tôi chống ghe ra trộ sáo, tắt đèn, kéo nò lên với cảm giác hồi hộp. Trời cũng thương con nhà khó nên không mấy khi tôm quá ít để buồn lòng mà đa phần cũng đủ để tôi đưa mạ kịp phiên chợ sớm Đông Hà, đủ tiền gạo cho cả nhà trong những ngày đói kém quắt quay. 

Vào những đêm tối trời, tôi thường rủ bạn Sắt con cậu Đới đi soi cua vì cua rất chắc. Thường chúng tôi đi soi cua sau khi ăn cơm tối, hoặc dọc sông làng, xuống xóm Kênh, hoặc dọc bờ bên Soi, quay về là đủ một vòng. Thời khó, không có bao tay, thấy có cua là chụp nơm nhận xuống cho sâu rồi soi đèn tìm chỗ nào có rong thì “vơ một nạm” để thò tay vào bắt cua mà không bị cua kẹp. Đêm nào ít cũng kiếm được dăm bảy chú cua, cho mấy đứa em hay mấy anh học ở Huế về nghỉ hè có chút bồi dưỡng. 

Soi cua đầu hôm, đổ trộ gần sáng, lúc về tới gần nhà đã nghe tiếng người gọi nhau dưới bến sông nhà chú Chắt hay nhà dượng Diệp. Đây là hai nhà có đò máy trong làng nên đò đi Đông Hà xuất phát từ đây, đón một số người rồi ra bến chính trước chợ đón đầy khách mới khởi hành. 

Ngoài đò dọc Đông Hà, một dạo còn có đò dọc theo sông đào Cánh Hòm lên huyện Gio Linh. Đò đậu bên bờ đập thủy lợi nối Cồn Go với xóm Kênh. Nếu sông Thạch Hãn đò dọc lên Đông Hà là con sông cái bên bồi bên lở, những bờ bãi xanh tươi và ngã ba Gia Độ rộng mênh mông, thì con sông Cánh Hòm nhỏ nhắn, nhiều đoạn uốn lượn qua làng xóm và cảnh quan cũng đa dạng hơn với động cát, những cánh đồng, khoảnh rú hay thấp thoáng hàng dương... Lên Đông Hà, đò đậu ngay bến sông sát chợ, còn lên huyện Gio Linh thì đò chỉ đến cầu Bến Ngự, từ đó phải đi bộ, gồng gánh mấy cây số nữa qua cầu Bến Sanh mới tới chợ Cầu. 

Chiều sông Hiếu - Ảnh: TD

Cùng chiếc ghe nan, tôi rành rẽ những nhánh sông của dòng Thạch Hãn. Đó là những mùa hè đi cào chắt chắt, chống ghe ra sông, đến chỗ có nhiều chắt chắt, cắm sào là xách cào nhảy xuống. Cào chắt chắt ở chỗ nước cạn từ cổ trở xuống khá đơn giản vì choàng dây vào lưng rồi cứ đi ngược, lúc cào nặng tay thì đưa lên mặt nước, xóc cho cát ra, còn lại chắt chắt đổ vào ghe. Nhưng những chỗ nước sâu thì phải dân chuyên nghiệp mới kham nổi bởi họ có kỹ thuật cào lặn, cào chích. Người cào đem theo một đoạn gỗ, có dây buộc nối với cào. Nhảy xuống sông, đưa một tay nâng khúc gỗ lên khỏi mặt nước để sức nặng khúc gỗ giữ cho người cào đứng và đi được dưới mặt nước để cào, tất nhiên phải cào trong tư thế lặn. Hết hơi cào lặn thì trồi lên để thở, xóc cát, đổ chắt chắt vào ghe rồi lại tiếp tục... 



Tôi từng cùng bạn bè trong xóm lên ghe đi cào đường xa, đó là những đoạn chi lưu của sông Thạch Hãn, cách làng gần chục cây số. Nhiều đoạn sông đặt chân xuống chạm đầy chắt chắt và cả những con trìa to tướng. Đường về, ghe nặng, lấy bao bố cũ hay cái áo rách làm buồm để lướt băng băng, lòng vui phơi phới... 

Cũng con đò dọc tôi bỏ xứ mà đi, nhưng con đò ngang chiều cuối năm hơn 30 năm trước đầy nước mắt, người làng đi làm đồng từ bên Soi về bịn rịn chia tay ba mạ tôi. Có con đò ngang chở đầy lúa chín mùa vàng hay ngồn ngộn khoai củ, có con đò ngang chở giá rét và cái đói lúc giáp hạt. Ký ức buồn xưa gợi nhớ tiếng gọi đò xao xác, sương giăng lạnh mờ sông vắng mà cũng không quên những ngày mở hội tát đầm. Tôi nhớ có năm bên Soi tát đầm thu về cá ngạnh nhiều vô kể, hết gánh này đến gánh khác. Con cá ngạnh này, ngày lụt mà quăng tay lưới, khối đứa muốn khóc vì cá ngạnh dính đầy, không thủng tay cũng rách lưới, chừ thu hoạch cả gánh như ri thì chỉ có làm mắm là ngon... 

Sau lưng bến đò của làng là đoạn sông cụt gọi là Hà Côộc, mỗi chiều cò về nhiều, trắng những ngọn bần. Có khác chi nhau phận người với thân cò, cũng bấp bênh, lặn lội, chỗ trú thân một phen cũng đã cành mềm. Nên chỉ mong ai cũng sống an lành, khấm khá, những nhọc nhằn nghèo khó trôi xa.

Nguồn tin: baoquangtri.vn

 Từ khóa: n/a

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

niềng răngniềng răng không mắc cài, ,giày nam công sở, Phẫu thuật hàm hôNâng mũi bọc sụnbấm mí hàn quốcTour du lịch miền tây,Nâng mũi cấu trúc S LineNâng mũi Hàn Quốc bọc sụnchậm kinh nguyệt ,Bệnh viện thẩm mỹphẫu thuật hàm mómcách làm đẹp da mặtthẩm mỹ viện uy tíntiếng anh a2thuốc liền sẹo tốt nhấtlikewatch.com - Đồng hồ tự động,bệnh đái tháo đường, thi bằng lái xe máy, tour du lich thai lan , Chung cư 378 Minh Khai, ca phe nguyen chat, du lich singapore, du lich thai lan gia re, dich vu lam visatăng like ảnh facebookflamingo forest in the sky,hàng nhật xách tay, du lịch thái lan 2017, stud 100, Đại học Duy Tân, du lịch, ket qua.
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây