Nỗ lực biến lợi thế thành hiện thực

Thứ sáu - 21/02/2014 08:30
(QT) - Với tổng chiều dài l.450 km đi qua 19 tỉnh, thành phố của lãnh thổ 4 nước trong khu vực Đông Nam Á (Myanma, Thái Lan, Lào và Việt Nam), Hành lang kinh tế Đông-Tây (EWEC) được kỳ vọng sẽ tăng cường hợp tác kinh tế và xúc tiến thương mại, đầu tư phát triển giữa các quốc gia trên hành lang, đồng thời là môi trường thử nghiệm về các chính sách kinh tế mới. Điều đặc biệt là chiến lược phát triển của EWEC sẽ tạo điều kiện phát triển toàn diện cho các tỉnh có EWEC đi qua.
Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị và huyện Hải Lăng giới thiệu với nhà đầu tư Thái Lan về quy hoạch và triển vọng Khu Đông Nam Quảng Trị
Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị và huyện Hải Lăng giới thiệu với nhà đầu tư Thái Lan về quy hoạch và triển vọng Khu Đông Nam Quảng Trị

Tuy nhiên, đặc điểm chung của các địa phương nằm trên EWEC là có nền kinh tế phát triển chậm, không đồng đều, tỷ lệ đói nghèo còn cao, mật độ dân số thấp, nông nghiệp là chủ yếu, sự phát triển công nghiệp còn hạn chế, nhất là công nghiệp chế biến...Vì thế, sự ra đời của EWEC chính là sợi dây liên kết, thúc đẩy phát triển kinh tế, giao lưu văn hoá-xã hội giữa các quốc gia và các địa phương. Đây là cơ hội cho các quốc gia tiếp cận tốt hơn các nguồn tài nguyên phục vụ cho các ngành sản xuất và chế biến; phát triển kết cấu hạ tầng, đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa cho các thành phố, thị trấn nhỏ dọc hành lang; phát triển thương mại xuyên biên giới, thu hút đầu tư tại chỗ; phát triển các hoạt động kinh tế mới, hình thành các khu vực kinh tế xuyên quốc gia, tạo điều kiện để hàng hoá của các nước tiểu vùng sông Mê Kông thâm nhập vào thị trường đầy tiềm năng ở khu vực Nam Á và Tây Á. 

Để chủ động khai thác tiềm năng, lợi thế của EWEC, với vị trí là tỉnh đầu cầu của Việt Nam trên EWEC, từ năm 1998, Tỉnh ủy Quảng Trị đã ban hành các Nghị quyết về phát triển kinh tế, xã hội gắn với EWEC như Nghị quyết về phát triển kinh tế, xã hội miền tây; miền biển; phát triển du lịch; xây dựng phát triển đô thị... Đặc biệt, ngày 12/12/2006, Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TU về đẩy mạnh đầu tư, khai thác tiềm năng, lợi thế EWEC đến năm 2010, có tính đến năm 2015, trong đó xác định rõ mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu để Quảng Trị chủ động khai thác tiềm năng lợi thế của hành lang này, qua đó thúc đẩy nền kinh tế của tỉnh hội nhập và phát triển. 

Theo đó, tỉnh Quảng Trị đã tập trung đầu tư xây dựng các Khu kinh tế (KKT), Khu công nghiệp (KCN), Cụm công nghiệp (CCN) gắn với các trung tâm các huyện, thị trấn, thị tứ trên địa bàn, tạo nên chuỗi đô thị trên EWEC. Ngày 12/11/1998, Khu thương mại Lao Bảo được Chính phủ thành lập theo Quyết định số 219/1998/QĐ-TTg. Sau 5 năm thực hiện, Khu Thương mại Lao Bảo được nâng cấp phát triển thành Khu kinh tế thương mại đặc biệt (KTTMĐB) Lao Bảo. Đây là một mô hình kinh tế tổng hợp rất mới, có đặc điểm tính chất như một KCN, KKT ven biển, KKT cửa khẩu, ‘’Khu phi thuế quan đặc biệt’’, được hoạt động theo một quy chế riêng lần đầu tiên được áp dụng tại Việt Nam. Sau gần 15 năm phát triển, đến nay, Khu KTTMĐB Lao Bảo đã thu hút 400 doanh nghiệp, trong đó có 57 dự án đầu tư trong và ngoài nước với tổng mức đầu tư trên 3.670 tỷ đồng; có 362 phương án kinh doanh thương mại dịch vụ được cấp Giấy chứng nhận đầu tư với tổng số vốn đăng ký trên 1.000 tỷ đồng; khoảng 2.600 hộ kinh doanh đang hoạt động tại khu vực, giải quyết việc làm cho gần 3.500 lao động tại địa phương. 

Bên cạnh Khu KTTMĐB Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị cũng đã đầu tư xây dựng KCN Nam Đông Hà với quy mô 99 ha, KCN Quán Ngang quy mô 205 ha, KCN Tây Bắc Hồ Xá với diện tích 294 ha. Đến nay, tại 3 KCN trên đã cơ bản hoàn thành hệ thống kết cấu hạ tầng giai đoạn I, đang tiếp tục giai đoạn II, đã thu hút 45 dự án đầu tư trong và ngoài nước với tổng số vốn đăng ký gần 4.550 tỷ đồng trên diện tích thuê đất 250 ha. Trong mấy năm qua, dù gặp nhiều khó khăn nhưng các doanh nghiệp tại các KCN cũng đã trụ vững, doanh số hàng năm đạt và vượt chỉ tiêu, đóng góp cho ngân sách nhà nước mỗi năm bình quân 40 tỷ đồng. 

Ngoài việc quan tâm xây dựng các KCN, KKT, tỉnh Quảng Trị cũng đã quan tâm đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng hình thành nên chuỗi đô thị dọc theo EWEC và các vùng phụ cận như tách huyện Đakrông từ huyện Hướng Hóa, phát triển xã Krông Klang thuộc huyện Đakrông thành thị trấn huyện lỵ trên EWEC; quy hoạch mở rộng thị trấn huyện lỵ Cam Lộ; nâng cấp thị xã Đông Hà lên thành phố Đông Hà; quy hoạch thị trấn Hải Lăng gắn với việc phát triển làng nghề truyền thống tại Diên Sanh; quy hoạch một số cụm điểm du lịch, dịch vụ logistics và dịch vụ khác nơi mà EWEC đi qua. 

Để có điều kiện khai thác tối đa lợi thế EWEC, từ đề xuất của tỉnh Quảng Trị, ngày 24/12/2009 Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý bổ sung KKT biển Đông Nam Quảng Trị vào hệ thống quy hoạch phát triển các KKT ven biển của Việt Nam đến năm 2020. Trọng tâm của KKT này sẽ là dịch vụ cảng biển, công nghiệp đóng và sửa chữa tàu thuyền, công nghiệp vật liệu xây dựng và vật liệu mới, công nghiệp khai thác, chế biến khí điện đạm giàu tiềm năng trên vùng thềm lục địa gắn với cảng nước sâu Mỹ Thủy; kinh doanh dịch vụ logistics...vốn là các ngành, lĩnh vực đang rất cần cho khu vực miền Trung Việt Nam và EWEC. Trước đó, tỉnh Quảng Trị cũng đã thành lập 2 khu du lịch biển để thu hút đầu tư (Khu du lịch-dịch vụ Cửa Việt có quy mô 141 ha và Khu du lịch Cửa Tùng có quy mô 135 ha). Đến nay hai khu du lịch đã thu hút trên l.500 tỷ đồng vốn đăng ký đầu tư, trong đó có 20 dự án đã triển khai hoạt động. Gần đây, tỉnh Quảng Trị cũng được Thủ tướng Chính phủ đồng ý cho phép xây dựng đảo Cồn Cỏ thành đảo du lịch. Hy vọng rằng trong tương lai gần, Cồn Cỏ sẽ là điểm du lịch sinh thái biển hấp dẫn đối với du khách. 

Cần phải khẳng định thêm rằng để hỗ trợ cho các hoạt động thúc đẩy hợp tác đầu tư thì công tác đối ngoại đóng vai trò tích cực. Từ việc liên tục tạo ra các sự kiện để tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế quảng bá xúc tiến đầu tư tại địa bàn tỉnh nhà, đến việc tổ chức các đoàn công tác đi nghiên cứu, khảo sát, quan hệ kết nghĩa với các tỉnh trên EWEC, cũng như tiếp và làm việc với các đối tác..nên đã thiết lập được mối quan hệ hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội với các tỉnh của các nước trên EWEC, một số cơ quan ngoại giao, cơ quan xúc tiến có quan tâm đến EWEC và tỉnh Quảng Trị như ADB, JICA, JETRO...Nhờ đó, Quảng Trị đã thu hút thêm một số dự án tài trợ từ các tổ chức quốc tế (ODA, NGO), góp phần vào việc xây dựng kết cấu hạ tầng, chỉnh trang đô thị, đẩy mạnh xóa đói giảm nghèo (XĐGN) trên địa bàn. 

Tuy nhiên, việc thu hút đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp tại KKT, KCN còn gặp nhiều khó khăn và tồn tại. Công tác quy hoạch và đầu tư kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ, còn dàn trải, nhỏ lẻ nên chưa đáp ứng nhu cầu về hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ tương hỗ cho nhà đầu tư; cơ chế chính sách, mô hình quản lý nhà nước về KKT, KCN luôn thay đổi; thủ tục hành chính còn rườm rà, vẫn còn tồn tại cơ chế ’’xin, cho’’, ’’một cửa nhiều dấu’’; chỉ số năng lực cạnh tranh của tỉnh Quảng Trị biến động thất thường... làm ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình khai thác EWEC, thu hút đầu tư trên địa bàn... 

Để biến tiềm năng lợi thế thành hiện thực không riêng gì Quảng Trị mà cả miền Trung Việt Nam và các tỉnh của các nước có EWEC đi qua cần phải nỗ lực hợp tác và hành động. Trước hết là đẩy mạnh thông tin tuyên truyền, quảng bá mang tầm quốc tế và có tính liên kết khu vực. Tiếp tục tạo ra các sự kiện trên EWEC như lễ hội Nhịp cầu xuyên Á thường niên 3 năm một lần do tỉnh Quảng Trị tổ chức; duy trì việc tổ chức ’’Tuần EWEC’’, ’’Tháng EWEC’’ (trong khoảng tháng 8 hoặc tháng 9 hàng năm). Thông qua các sự kiện trên, miền Trung sẽ thu hút được nhiều hơn nữa của các nhà đầu tư, du khách đến với khu vực. 

Để thực hiện lộ trình xây dựng toàn Khu KTTMĐB Lao Bảo thành đô thị loại 4 vào năm 2015, phát triển trở thành đô thị động lực cấp I (đô thị loại 3) trên tuyến biên giới Việt - Lào vào năm 2020 cũng cần tăng thêm vốn đầu tư kết cấu hạ tầng cho các KCN, KKT dọc theo EWEC tại Quảng Trị. Đồng thời có kế hoạch xúc tiến các tổ chức quốc tế (WB, ADB, JICA, COTRA, JETRO...) sớm triển khai các dự án sử dụng vốn ODA đã cam kết, tiếp tục quan tâm hỗ trợ xúc tiến thêm nguồn vốn NGO để tương hỗ thêm nguồn vốn ODA nói trên, tạo điều kiện để phát triển hành lang kinh tế gắn với công cuộc XĐGN, phát triển bền vững cho khu vực. 

Mặc dù Khu KTTMĐB Lao Bảo được xác định là ’’vùng động lực’’ trên EWEC, tuy nhiên do cơ chế, chính sách áp dụng chung cho Việt Nam và cho Khu KTTMĐB Lao Bảo có nhiều thay đổi nên hiện nay Chính phủ đang chỉ đạo các bộ, ngành tham gia sửa đổi các văn bản pháp quy có liên quan trực tiếp đến cơ chế, chính sách và mô hình tổ chức quản lý tại Khu KTTMĐB Lao Bảo. Điều quan trọng là khi xây dựng và ban hành cơ chế, chính sách mới cần lưu ý đến tính đặc thù của Khu KTTMĐB Lao Bảo được hình thành trên chủ trương của hai Bộ Chính trị, được cụ thể hóa bằng các Hiệp định và Điều ước quốc tế ký kết giữa hai Chính phủ Việt Nam và Lào để có những quy định phù hợp, vừa có sự kế thừa cơ chế, chính sách vừa có sự vận dựng cơ chế, chính sách mới, tạo ra sự thông thoáng hấp dẫn cho doanh nghiệp, nhà đầu tư. 

Để EWEC thực sự vận hành, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư khai thác sử dụng các KKT, KCN cần quan tâm đẩy nhanh quá trình hình thành, triển khai công tác quy hoạch, thu hút các dự án động lực vào Khu Đông Nam Quảng Trị, thiết lập ’’đầu vào’’ và ’’đầu ra’’ cho Khu KTTMĐB Lao Bảo, các KCN, CCN trên địa bàn, tạo ’’cú hích’’ thực sự cho nền KT-XH của tỉnh, đồng thời, để có sự quản lý thống nhất, đồng bộ, tránh tình trạng đầu tư sai quy hoạch, chồng lấn dự án. Hiện tại, nguồn nhân lực tại các tỉnh miền Trung đang rất thiếu, đặc biệt là nguồn nhân lực đã qua đào tạo, hiện tượng ”chảy máu chất xám” vẫn xảy ra. Vì vậy, cần chú trọng việc liên kết đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực đi đôi với chính sách thu hút nhân lực, nhân tài để nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu về lao động ngày càng cao của các nhà đầu tư. 

Tác giả bài viết: HỒ NGUYÊN KHA

Nguồn tin: baoquangtri.vn

 Từ khóa: phát triển, kinh tế

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây