Thương nhớ đồng quê

Thứ năm - 06/02/2014 21:11
Du khách về Quảng Trị luôn lặng người trước những di tích chiến tranh đầy ám ảnh: Thành cổ Quảng Trị với 81 ngày đêm khốc liệt mùa hè 1972; địa đạo Vịnh Mốc-một làng hầm bên biển, nơi cả một làng quê đã sống và chiến đấu, sinh con đẻ cái ở độ sâu hàng chục mét dưới lòng đất; Vĩ tuyến 17, cầu Hiền Lương, sông Bến Hải... đã đi vào lịch sử của hai mươi năm dằng dặc nỗi đau chia cắt non sông… Nhưng còn một Quảng Trị khác, dân dã bình yên với những món ăn quê mùa mộc mạc mà ai đã một lần lang thang bên những phiên chợ nghèo, ngồi thưởng thức món quê trên chõng tre, nghe gió bấc lùa qua liếp quán hẳn khó lòng quên được lúc rời xa...
Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn bên dòng sông Thạch Hãn - Ảnh: HỒ CẦU
Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn bên dòng sông Thạch Hãn - Ảnh: HỒ CẦU

Món ngon chợ nghèo 

Như hôm nay một ngày vào đông, trời hanh hao không mưa không nắng, lên một chiếc xe máy và cùng rong ruổi trên con đường men theo một dòng sông nhỏ để biết thêm những món ngon quê kiểng xứ này. 

Từ Thành cổ Quảng Trị, xuôi chừng ba cây số thì sẽ gặp chợ Sãi (Sãi là gọi theo tên xưa của vùng đất chúa Sãi (Sãi Vương Nguyễn Phúc Nguyên) từng trấn ngự, nay thuộc xã Triệu Thành, huyện Triệu Phong, ngay cạnh Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn). Chợ Sãi nức tiếng vì món nem, chính xác phải gọi là “nem lụi”, tức nem nướng. Trong bài vè dân gian thống kê các sản vật của Quảng Trị, “nem chợ Sãi” xếp số 1 theo thứ tự “nem chợ Sãi, vãi La Vang, khoai Quán Ngang, dầu tràm Đại Nại…” . Nem lụi chợ Sãi cũng là thịt xay được viên tròn, xâu vào que tre và đem nướng, nhưng đặc sắc bởi cách ướp gia vị vào thịt viên để khi nướng lên, bên ngoài săn giòn mà bên trong mềm tươi rất ngọt. Xâu nem nướng lên, kẹp vào lớp bánh đa mỏng như giấy lụa, cho thêm vào các loại rau sống, trái vả và khế, chuối chát cắt thành lát mỏng. Cuốn hỗn hợp nem lụi và rau sống ấy với nhau rồi chấm với nước lèo – loại nước chấm được pha chế từ lạc rang xay nhỏ, hòa sền sệt với gia vị, vừa béo ngậy, vừa bùi mà thơm đậm đà và đưa lên miệng, cả một trời vị quê, vị thơm ngọt của thịt, vị của chua khế, vị chát của vả, chuối xanh, mùi thơm của rau, vị béo bùi của nước chấm thành một “giao hưởng hương vị đồng quê” khiến ai đã ăn một lần khó mà quên được. 

Thưởng thức xong món nem chợ Sãi có thể xuôi về phía làng Bích La Đông, quê hương của danh họa Lê Bá Đảng, thăm ngôi nhà của ông nay đã thành một địa chỉ văn hóa, qua những cánh đồng xanh mướt, rồi băng qua dòng Vĩnh Định, một trong 8 con sông được đào từ thời nhà Nguyễn từng được khắc lên Cửu Đỉnh Huế, từ đây men theo bờ của con sông đào Vĩnh Định này bạn sẽ đi qua những ngôi chợ làng mà cứ mỗi nơi đều có những món ăn đi vào ca dao tục ngữ miền đất này như “Bánh ướt Phương Lang/Cháo bột Kẻ Diên/ Canh ám làng Lam/Mắm đam Trà Trì/ Cá trằm Trà Lộc/ Môn dộc An Đôn/Kim Long mỹ tửu..” 

Phương Lang là tên của một ngôi làng thuộc xã Hải Ba, huyện Hải Lăng, bánh ướt ở đây ngon không chỉ vì được làm từ loại gạo ngon của đồng đất xứ này. Ghé chợ Phương Lang sẽ thấy một ngôi quán bình dân có cái biển “bánh ướt dì Si” (dì Si là tên bà chủ quán bánh ướt nổi tiếng vùng này). Đĩa bánh ướt trắng muốt, mềm mà không bở. Đĩa thịt heo ba chỉ (ba rọi) là loại thịt được dì Si “thửa” riêng cho quán, thịt heo cung cấp cho quán là loại heo cỏ, thịt thơm, chắc như heo bản và bí quyết cuối cùng là thứ nước chấm rất đặc biệt làm từ tương ớt được pha với nước mắm nhĩ nguyên chất, ăn kèm theo rau sống, nghe tả có vẻ giản dị thế nhưng đã một lần ăn bánh ướt Phương Lang “đúng điệu” thì khách phương xa khó lòng mà quên được ngôi chợ nhỏ bên dòng Vĩnh Định này. 

Linh hồn quê kiểng 

Rời Phương Lang, có thể ghé qua trằm Trà Lộc, cái bàu nước mênh mông này giờ đã là khu du lịch sinh thái, những gốc tràm có tuổi thọ chừng 500 năm soi bóng xuống hồ nước trong xanh. Lạ kỳ là giữa vùng cát trắng lại có một hồ nước ngọt mênh mang như vậy, trên căn chòi lá la đà trên nước, với cá tươi từ hồ, gà tươi từ đồi, Trà Lộc đã là điểm hẹn của du khách sau khi hành hương về La Vang, bởi từ La Vang về đây chỉ vài cây số. Nếu không ăn trưa ở Trà Lộc, thì xuôi về Lam Thủy, ngôi làng nhỏ ở xã Hải Vĩnh nhờ người làng nấu cho món canh ngon trứ danh gọi là canh “ám”. 

Món canh được nấu bởi một loại rau có cái tên khó gọi : rau sôông (hai chữ ô), một loại rau dại có vị chua chỉ mọc nhiều ở làng này. Canh được nấu bởi cả thân, cành, lá, tuy nhiên thân cành được cho vào nồi nấu chắt lấy nước rồi sau đó vớt ra mới cho lá rau vào. Cá lóc sau khi làm xong được um với gia vị rồi cho vào nồi nấu cùng nước rau sôông, nêm nếm vừa ăn, nồi canh có vị chua, béo hơi chát, ăn kèm cùng rau cải tươi cắt nhỏ và thân chuối non thái mỏng. Nghe qua hương vị nồi canh ám thấy có vẻ... nghèo và đạm bạc, nhưng cứ thử ăn một lần bát canh ám làng Lam sẽ thấy cả một trời nhớ thương trong bát canh thoạt nhìn thì trong veo mà ngọt ngon, run rẩy đến tận cùng vị giác… 

Ngược làng Lam, không thể không qua Kẻ Diên với đặc sản cháo “vạc chờng”, đấy là gọi theo phương ngữ Quảng Trị, còn dịch ra phổ thông thì “vạc chờng” chính là … “dát giường”, bởi cháo được nấu từ những thanh bột dài, tượng hình như những thanh “dát giường”nên cứ thế quen tên chứ giản dị hơn thì gọi là cháo bột. Bột gạo được nhồi sú cho trắm lại, cắt thành từng thanh nhỏ, nấu với cá lóc đồng của vùng Kẻ Diên. Nếu nói vậy thì cũng chẳng có gì để bảo món cháo này là đặc sản, nhưng có về đây thưởng thức món cháo quê kiểng này mới hay ngó vậy mà không phải vậy. Không thể kể hết cách thức nấu loại cháo này trong một bài báo nhỏ, nhưng cứ đọc câu ca này thì biết người dân nơi đây tôn vinh nó đến thế nào : “Nhớ chi như cháo vạc chờng/Đứng mơ mùi ném ngồi thương mùi hành...” 

Lang thang một quảng đường quê vậy thôi, cũng đủ để hay rằng hóa ra hạnh phúc đôi khi cũng giản dị đến vô cùng. Sau mỗi món ẩm thực quê mùa kia còn ẩn tàng một ngụ ngôn về tình yêu quê kiểng, thảo nào nhà văn Vũ Bằng từng thổ lộ: “Tôi yêu đất nước tôi vì mỗi vùng có những con cá lá rau, những hoa thơm trái ngọt nổi tiếng và tôi yêu người nước tôi đã biết khéo đem các thức ngon lành nổi tiếng đó làm thành tục ngữ cao dao, muôn đời nghìn kiếp không sao quên được...” (Thương nhớ mười hai). 

Nguồn tin: baoquangtri.vn

 Từ khóa: quảng trị

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

niềng răngniềng răng không mắc cài, ,giày nam công sở, Phẫu thuật hàm hôNâng mũi bọc sụnbấm mí hàn quốcTour du lịch miền tây,Nâng mũi cấu trúc S LineNâng mũi Hàn Quốc bọc sụnchậm kinh nguyệt ,Bệnh viện thẩm mỹphẫu thuật hàm mómcách làm đẹp da mặtthẩm mỹ viện uy tíntiếng anh a2thuốc liền sẹo tốt nhấtlikewatch.com - Đồng hồ tự động,bệnh đái tháo đường, thi bằng lái xe máy, tour du lich thai lan , Chung cư 378 Minh Khai, ca phe nguyen chat, du lich singapore, du lich thai lan gia re, dich vu lam visatăng like ảnh facebookflamingo forest in the sky,hàng nhật xách tay, du lịch thái lan 2017, stud 100, Đại học Duy Tân, du lịch, ket qua.
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây