Về hai chiếc Trống đồng Đông Sơn đang trưng bày tại Bảo Tàng Quảng Trị

Thứ hai - 17/11/2014 02:05
Trong diễn trình lịch sử của dân tộc Việt Nam, thời đại đồ đồng mà đỉnh cao là nền văn hoá Đông Sơn chính là thời đại mà người Việt đã hoàn toàn làm chủ nguyên liệu và công nghệ chế tạo đồng thau. Họ đã tạo ra bộ công cụ, vũ khí, đồ trang sức, các loại nhạc cụ... vô cùng độc đáo và tinh xảo. Thành tựu vĩ đại đó đã làm nên bức tranh hoành tráng của nghệ thuật Đông Sơn. Văn hoá Đông Sơn cũng là một giai đoạn phát triển rất đặc biệt trong tiến trình lịch sử dân tộc, làm nền tảng cho một nhà nước sơ khai, thời Hùng Vương với trình độ khá phát triển ở khu vực Đông Nam Á.

Mặc dù không phải là “cái nôi” của nền văn hoá Đông Sơn như các tỉnh ở Bắc bộ và Bắc Trung bộ Việt Nam, với sự trải rộng và tập trung trên 3 lưu vực sông Hồng, sông Cả và sông Mã của văn hoá Đông Sơn nhưng Quảng Trị được xem là một trong những vùng xa nhất về phía Nam của nền văn hoá này. Điều thú vị là hiện vật thuộc văn hoá Đông Sơn tại Bảo tàng Quảng Trị khá phong phú, đa dạng với các loại hình tiêu biểu như: mũi giáo, rìu lưỡi xéo, rìu xòe cân, vòng đeo tay, vòng đeo chân, hạt chuỗi mã nảo, trống đồng… Đặc biệt, trong thời đại đồ đồng thì âm nhạc đã là ngành nghệ thuật quan trọng và khá phát triển trong đời sống tinh thần của các tầng lớp cư dân, trong đó trống đồng là loại hình nhạc cụ nổi trội và độc đáo nhất của cư dân Đông Sơn thời bấy giờ. Văn hóa Đông Sơn đã sản sinh ra những chiếc trống đồng mà đến ngày nay vẫn được coi là biểu tượng của văn hóa dân tộc. Theo nhà nghiên cứu người Pháp Franz Héger thì trống đồng được chia làm 04 loại (loại I, II, III, IV).

Trong số những trống đồng hiện có ở Bảo tàng Quảng Trị thì tiêu biểu nhất là trống đồng Trà Lộc và trống đồng An Khê. Đây là 2 trống đồng được phát hiện tại làng Trà Lộc, xã Hải Xuân, huyện Hải Lăng và tại làng An Khê xã Do Sơn, huyện Do Linh. Từ năm 2008 (khi nhà trưng bày Bảo tàng mở cửa đón khách tham quan) đến nay hai chiếc trống đồng này đã được trưng bày tại gian “Quảng Trị thời nguyên thủy và buổi đầu lịch sử”, đây được xem là một trong những điểm nhấn quan trọng và hết sức độc đáo tại Bảo tàng Quảng Trị.

1. Trống đồng Trà Lộc.

Trống đồng Trà Lộc được ông Hoàng Công Sơn (thôn Diên Khánh, xã Hải Dương, huyện Hải Lăng) phát hiện vào năm 1998 trong quá trình đào đất tìm phế liệu chiến tranh tại khu vực Rú Cát, xóm Phường, làng Trà Lộc, xã Hải Xuân, huyện Hải Lăng. Từ thông tin do nhân dân cung cấp, cán bộ Bảo tàng Quảng Trị sau khi được sự giúp đỡ phối hợp của các ngành, các cấp chính quyền địa phương, tháng 4 năm 1998, chiếc trống này đã được chuyển giao cho bảo tàng Quảng Trị cất giữ và bảo quản.

Trống đồng Trà Lộc mang số kiểm kê 1464/KL483. Trống có dạng lùn. Đây là trống đồng loại I theo cách phân loại của Heger. Niên đại cách ngày nay khoảng 2500 năm.

Trống có đường kính mặt 33,5cm; đường kính chân 41,5cm; cao 27cm; trọng lượng 8kg. Trống có hình dạng chân thon, đế choải, tang phình có 4 quai. Mặt trống được trang trí hình sao 10 cánh mập; xen giữa cánh sao là chữ V lồng, đầu chữ V quay ra ngoài; gồm 7 vành hoa văn với các họa tiết như: vòng tròn tiếp tuyến có chấm giữa; chim mỏ dài có mào, đuôi dài, đang bay ngược chiều kim đồng hồ; hoa văn chấm dãi… vòng chủ đạo mặt trống có 04 hình thuyền. Chân trống choải có 05 vành hoa văn được trang trí hình bò u nổi cao, hình chấm dãi. Quai trống có 2 đôi quai kép hình bán khuyên, được trang trí hoa văn thừng tết.

Trống được đúc bằng khuôn 2 mang, dấu vết mang khuôn vẫn còn khá rõ.

2. Trống đồng An Khê.

Trống đồng An Khê được ông Phan Tấn Hoàng phát hiện tại quả đồi của nông trường cao su Cồn Tiên, làng An Khê, xã Do Sơn, huyện Do Linh trong lúc rà tìm phế liệu vào tháng 4 năm 1997. Đến tháng 6 năm 1998 ông chuyển giao cho Bảo tàng Quảng Trị cất giữ và phát huy tác dụng. 

Trống mang số kiểm kê 1479/KL492 có kích thước cao: 26cm; đường kính mặt: 30cm, đường kính chân: 36,2cm. Trống có tang phình, thân eo, đế thẳng, xung quanh có 4 quai. Mặt trống có hình ngôi sao 8 cánh, xen giữa các cánh là những đoạn thẳng nội tiếp chạy song song và có 6 vành hoa văn, được trang trí các họa tiết như: các vòng tròn đồng tâm; chim mỏ dài, đuôi dài đang bay ngược kim đồng hồ; hoa văn răng cưa; hình thoi; xương cá… tang trống có 2 vành hoa văn, được trang trí hình răng cưa hướng lên tâm và về chân trống. Chân trống không trang trí hoa văn. Quai trống có 2 đôi quai kép hình bán khuyên, được trang trí hoa văn thừng tết. Kỷ thuật đúc bằng khuôn hai mang, dấu vết mang khuôn vẫn còn khá rõ.

Trống đồng An Khê có niên đại cách ngày nay khoảng 2.500 năm, thuộc loại I theo cách phân loại của Heger.

* Một vài nhận xét.

- Với sự cân đối về hình dáng, sự hài hòa về cách bố trí các mô típ trang trí đã thể hiện một trình độ rất cao về kỹ thuật đúc đồng của người Việt cổ, đặc biệt là những hoa văn phong phú được khắc họa trên mặt, tang và thân trống mang đậm phong cách trang trí Đông Sơn. Những trang trí chủ đạo như hình thuyền, hình người có mặt giống thú, bò u lại thể hiện rõ phong cách nghệ thuật của văn hóa Điền - Vân Nam (Trung Quốc). Sự hôn phối giữa hai phong cách Điền - Việt qua hoa văn trang trí được thể hiện rất rõ trên trống đồng Trà Lộc đã cho chúng ta thấy sự ảnh hưởng qua lại giữa văn hóa Điền - Việt vào khá sâu trong lãnh thổ Việt Nam.

Với những đề tài trang trí trên trống đồng Đông Sơn đã phản ánh một trình độ đúc đồng tuyệt vời của cư dân Việt cổ. Các loại hoa văn kể từ vòng tròn tiếp tuyến, vạch thẳng song song, hình răng cưa cho đến hình thuyền… đã lý giải tính thống nhất của nghệ thuật trang trí. Nghệ thuật Đông Sơn ấy đã khẳng định một đỉnh cao văn hóa đã tồn tại buổi đầu trong tiến trình lịch sử dân tộc cách ngày nay khoàng 2500 năm. Sau ngót cả ngàn năm Bắc thuộc, những tín hiệu của nghệ thuật Đông Sơn vẫn thấy lưu truyền, tỏa sáng và là cơ sở quan trọng làm nên những nét đặc sắc cho nghệ thuật trang trí và nghề đúc đồng thời phong kiến.

So với nhiều tỉnh khác thuộc khu vực miền Trung, Quảng Trị được xem là một trong những địa phương xa nhất về phía Nam của nền văn hóa Đông Sơn, mặc dù chưa tìm thấy một di chỉ khảo cổ về thời kỳ Đông Sơn trên mảnh đất Quảng Trị nhưng sự hiện diện của hai chiếc trống đồng Đông Sơn thuộc loại I theo cách phân loại của Heger rất quý hiếm tại vùng đất này đã nói lên sự lan tỏa của văn hóa Đông sơn trên vùng đất Quảng Trị.

Sự có mặt của hai chiếc trống đồng đã góp phần làm phong phú thêm gia tài đồ đồng Đông Sơn ở Quảng Trị nói riêng và Việt Nam nói chung.

Bài, ảnh: Nguyễn Thị Nương

 Từ khóa: đông sơn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

niềng răngniềng răng không mắc cài, ,giày nam công sở, Phẫu thuật hàm hôNâng mũi bọc sụnbấm mí hàn quốcTour du lịch miền tây,Nâng mũi cấu trúc S LineNâng mũi Hàn Quốc bọc sụnchậm kinh nguyệt ,Bệnh viện thẩm mỹphẫu thuật hàm mómcách làm đẹp da mặtthẩm mỹ viện uy tíntiếng anh a2thuốc liền sẹo tốt nhấtlikewatch.com - Đồng hồ tự động,bệnh đái tháo đường, thi bằng lái xe máy, tour du lich thai lan , Chung cư 378 Minh Khai, ca phe nguyen chat, du lich singapore, du lich thai lan gia re, dich vu lam visatăng like ảnh facebookflamingo forest in the sky,hàng nhật xách tay, du lịch thái lan 2017, stud 100, Đại học Duy Tân, du lịch, ket qua.
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây