10 món ăn đặc trưng của ẩm thực Quảng Trị

Thứ tư - 17/08/2016 14:26
Ẩm thực đóng vai trò quan trọng không thể thiếu trong việc thu hút du khách đến với mảnh đất Quảng Trị. Dưới đây là 10 món ngon đặc trưng mà mỗi du khách phương xa khi đến đây không nên bỏ qua.
Thịt Trâu lá trơơng (Tỉnh Quảng Trị)
Thịt Trâu lá trơơng (Tỉnh Quảng Trị)

1.     Cháo bột lọc rong biển:

Cháo bột lọc rong biển

Cháo bột lọc rong biển là một trong những món ănđặc sắc ở tỉnh Quảng |Trị. 100grong biển chứa đến 41,4g protein, vitamin A, C. Các vitamin nhóm B và i-ốt cũngcó trong rong biển. Rong biển có khả năng chống bệnh tiểu đường vừa là nguồn magie, sắt và beta carotene hiệu quả.Vì vậy, đây không chỉ là món ăn ngon mà còn rất bổ dưỡng.

Cháo bột lọc rong biển không chỉ xuất hiện trong bữa cơm các gia đình mà còn là món ăn chính trong các bữa tiệc cưới, hỏi, lễ, Tết... tại Quảng Trị. Một tô cháo thường bao gồm bột lọc (người dân địa phương gọi là bột sắn), sườn hầm mềm, chả cua quết, trứng cút... và rong biển. Một số nơi còn nấu với tôm để nước dùng thêm ngọt. Bột lọc được nấu chín tới nên dai nhưng vẫn giữ được độ mềm vừa phải. Cái dai của bột lọc hòa quyện với cái giòn giòn, sật sật của rong biển rất hợp. Nếu ăn kèm cháo với một chén nước mắm tiêu ớt thì không còn gì sánh bằng.

Ngoài bột lọc ra, bạn cũng có thể thưởng thức món cháo rong biển với bột gạo hoặc bột mì tùy khẩu vị của mỗi người. Cháo rong biển mang hương vị lạ nhưng rất đặc trưng của ẩm thực Quảng Trị, góp phần tô điểm sự phong phú đa dạng của các món ăn miền Trung.

2.     Cháo cá Vạc Giường Hải Lăng (hay còn gọi cháo bột cá lóc)

Cháo cá Vạc giường

Cháo cá Vạc Giường còn được gọi là Cháo bột cá lóc hoặc tên đơn giản người dân địa phương thường dùng gọi là Cháo cá. Đây là món ăn mà người dân Quảng Trị thường mời khách khi tới nơi này. Được biết đến với cái tên Cháo cá vạc giường bởi sợi bột của cháo có hình khối dài như giống chiếc vạc giường.

Món Cháo cá vạc giường được nấu từ bột gạo, bột lọc hoặc bột mì tùy khẩu vị mỗi người. Thường thì Cháo cá được nấu phổ biến với bột gạo (loại gạo thơm ngon, không quá dẻo, hoặc quá khô). Gạo đem ngâm với nước vài giờ và xay thật mịn, sau đó nhào thành bột. Dùng ống tre, hoặc chày gỗ cán mỏng thành tấm rồi thái đều. Sợi bột ngon phải có độ dai nhất định, không quá ướt, cũng bởi thế công đoạn nhồi bột là vô cùng quan trọng.

Đặc trưng của món cháo bột là cá lóc (có nơi gọi là cá quả, cá tràu, cá chuối, cá đô, v.v…). Cá lóc được chọn nấu cháo phải thật tươi, còn sống. Điều đặc biệt là người ta giữ lại ruột cá, chứ không bỏ đi. Cá lóc sau khi được làm sạch xong, để nguyên con luộc vừa chín tới, sau đó tách thịt ra ướp kỹ cùng với các gia vị khác như muối, tiêu, ném, ớt, nước mắm… để thịt thêm phần đậm đà. Ném là một gia vị đặc trưng quan trọng không thể thiếu của món ăn này. Hạt ném có màu trắng, tròn, kích thước bằng hạt sen. Ném không chỉ được sử dụng làm gia vị các món ăn của địa phương mà còn là dược liệu dùng để chữa bệnh. Phần xương cá lóc được cho vào nồi đun nhừ để làm nước dùng.

Khi thưởng thức Cháo cá, thực khách sẽ cảm nhận được vị ngon ngọt của nước dùng, vị đậm đà mặn mà của cá đã thấm gia vị, vị dai ngon của sợi bột, cùng vị cay nồng của tiêu, ớt. Món Cháo cá vạc giường trở thành đặc sản bởi nó hội tụ đủ các thứ đặc sản trên mảnh đất nắng gió Quảng Trị (ném Triệu Phong, ớt Hải Lăng, tiêu Vĩnh Linh, Cam Lộ). Cũng chính những nét tinh túy đó đã kết thành món cháo cá đặc trưng hớp hồn bao du khách khi ghé tới nơi đây.  

3.     Bánh lọc Mỹ Chánh

Bánh bột lọc gói lá

Có một món bánh rất dân dã không cầu kỳ, và rẻ tiền nhưng ai đã một lần thưởng thức sẽ không quên được mùi vị rất đặc sắc của nó: Bánh lọc. Bánh bột lọc là một món ăn rất phổ biến ở Quảng Trị, nhưng ngon và nổi tiếng nhất là Bánh lọc ở Mỹ Chánh (Đoạn Quốc lộ 1 qua thôn Mỹ Chánh, xã Hải Chánh, huyện Hải Lăng thường có rất nhiều người bán bánh lọc). Có những người ngồi ngay trên vỉa hè để tiện bán, người khác thì mở quán cho khách có nhu cầu vào ăn. Tại đây, thực khách có thể được xem quy trình làm bánh từ đầu đến cuối.

Bánh được làm hoàn toàn từ các nguyên vật liệu có sẵn của địa phương. Phần nhân chính là bí quyết làm nên chiếc bánh đặc sản. Nhân bánh gồm có tôm và thịt. Thịt được lấy từ heo nuôi tại vườn, tôm đất rất thơm và ngọt. Đem ướp và rim kỹ với các gia vị nước mắm, muối, bột ngọt, tiêu, đường… nên khi thành phẩm tôm và thịt đều có màu đỏ cam, săn chắc, bóng bẩy, nhìn chỉ muốn ăn ngay.

Bánh lọc nơi đây được gói bằng lá chuối chứ không dùng lá dong như nhiều nơi khác. Thêm lớp dây lá chuối cột bên ngoài khiến chiếc bánh khi luộc xong óng ánh mỡ và thơm lừng hương lá. Khi thưởng thức món ăn này, du khách sẽ cảm nhận được hương vị thơm, ngon, đậm đà khó quên của miếng bánh lọc nóng dai chín tới, của nhân bánh với hương vị mặn mà và quyến rũ.

Bên cạnh những món ăn ngon khác ở tỉnh Quảng Trị, bánh lọc Mỹ Chánh là món ăn được người dân nơi đây ưa chuộng, sử dụng phổ biến trong các buổi tiệc hội hè, hay các buổi dã ngoại, đi chơi.

4.     Rau Liệt Gio An (Rau Xà lách xoong)

Rau liệt Gio An

Rau Xà lách xoong (Người dân nơi đây thường gọi là rau Liệt) được trồng tại xã Gio An, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Rau sinh trưởng và phát triển nhờ nguồn nước chảy ra từ hệ thống giếng cổ hàng ngàn năm tuổi. Loại rau này bám nhẹ trên đất đá, và có thể ăn ngay tại ruộng, bởi người trồng rau liệt không bón phân hoặc sử dụng bất cứ loại thuốc trừ sâu nào. Rau thường được dùng để chế biến nhiều món như nấu canh với tôm tươi, luộc chấm với ruốc, làm rau sống hay trộn với thịt bò. Xà lách xoong trộn thịt bò là món ăn phổ biến nhất.  Nguyên liệu để chế biến món ăn này bao gồm rau Xà lách xoong, trứng gà, thịt bò, hành tây, ớt, tỏi, chanh, tiêu, dấm, đường, dầu ăn. Rau Xà lách xoong bỏ rễ, rửa sạch, để ráo nước. Thịt bò ướp đầy đủ gia vị và để thấm khoảng 10 – 15 phút. Trứng được luộc chín, tách vỏ và thái đôi hay thái khoanh. Lấy chén bỏ đường và muối vào khuấy trong nước nóng cho tan xong bỏ dấm, tiêu, dầu ô liu vào trộn đều. Đầu tiên, cho tỏi vào phi thơm cùng dầu ăn, bỏ bò đã ướp vào, để lửa lớn đến khi bò vừa chín tái là tắt bếp. Sắp Xà lách xoong ra đĩa, chan hỗn hợp đã trộn lên và đảo đều. Sau đó xếp thịt bò, hành tây, trứng luộc vào cùng, khi ăn trộn nhẹ nhàng lần nữa.

5.     Bánh đúc rau câu

Bánh đúc rau câu

 Bánh đúc rau câu là món ăn ngon, bổ, rẻ, vừa mang giá trị dinh dưỡng cao, lại rất dễ làm. Món ăn này được biết đến đầu tiên ở Thị trấn Cửa Tùng, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Nguyên liệu duy nhất của món ăn này chính là rau câu. Không giống rau ngoai hay rau mứt, rau câu có thân lá nhỏ, thường mọc nhiều vào mùa hè, ở những hóc đá có sóng cả. Rau câu sau khi hái về, được đựng trong rá nhựa có lỗ nhỏ và rửa sạch dưới vòi nước chảy để lọc hết cát sạn. Sau đó cho vào nồi nước đang sôi và ninh nhừ nhỏ lửa tới khi cô lại, có màu xanh đậm. Rau câu được múc ra chén đã lót qua một lớp lá bai. Khi rau câu đông thành bánh có hình nửa cầu dẹt theo hình dạng chiếc bát. Điều đặc biệt là loại bánh này không cho thêm bất cứ phụ gia hoặc gia vị nào, nên vẫn giữ được mùi vị tự nhiên của rong biển và hàm lượng dinh dưỡng chứa trong đó. Bánh đúc rau câu được ăn kèm với đường hoặc ruốc pha kèm tỏi, chanh, ớt. Bánh Đúc rau câu có vị đặc trưng của rong biển, vừa mềm mềm, vừa thơm thơm, lại vừa mát và tốt cho sức khỏe.

6.     Bánh ít lá gai

Bánh ít lá gai

Bánh ít lá gai là món ăn đặc trưng không bao giờ thiếu trong các dịp lễ, Tết ở Quảng Trị. Các nguyên liệu chính làm nên món bánh này rất đơn giản, bao gồm bột nếp, đậu xanh cà vỏ, dừa nạo sợi, đường, mè, lá chuối; và đặc biệt không thể thiếu lá gai. Người ta thường chọn lá gai không quá già (vì nhiều xơ) hoặc không quá non (vì ít bột) để làm bánh. Quy trình chế biến lá gai khá công phu: Lá gai được tước bỏ gân, cho vào nồi nước sôi luộc sao cho đừng chín nát đen, sau đó vớt ra để ráo nước; Công việc tiếp theo là quết lá: cho lá gai vào cối giã đến khi nhuyễn mịn thì cho bột nếp, đường vào rồi tiếp tục giã. Công việc “lèn bột” đòi hỏi người làm phải có tính kiên nhẫn, một tay giả, một tay dùng vá đảo liên tục để bột được mịn đều. Nhân bánh ít được làm rất đơn giản.  Hạt đậu xanh bóc vỏ sau khi ngâm trong nước nóng khoảng 2-3 tiếng sẽ cho vào nồi hấp hoặc nấu nhừ. Dùng đũa quấy cho nát đậu rồi trộn thêm đường, dầu chuối, hoặc dầu bưởi (tùy theo khẩu vị). Một số địa phương còn cho thêm dừa nạo (đã ngâm qua nước sôi) để tăng hương vị của món bánh. Bột bánh quết xong vắt dẹt ra từng mẩu nhỏ, cho nhân đậu xanh vào giữa, rồi vo lại thành khối tròn bằng quả cau, sau đó lăn qua một lớp mè. Bánh được gói bằng lá chuối thành hình chóp tứ giác trước khi đem hấp cách thủy. Bánh ít ăn vào có cảm giác dẻo dẻo, bùi bùi; thơm mùi lá gai hòa lẫn vị ngọt của nhân đậu và nếp. Bánh ít lá gai mang đậm chất mộc mạc, giản dị như chính những con người nơi đây, chỉ đơn giản vậy thôi nhưng cũng đủ làm mỗi người con Quảng Trị nhớ nao lòng những lúc đi xa.

7.     Mít thấu

Mít thấu

Món mít thấu Quảng Trị được làm từ rất nhiều nguyên liệu như mít non, miến dong, da heo, đậu phụ, rau sống, lạc rang… Mít non bỏ vỏ, thái miếng vừa phải, cho vào nồi, đậy kín nắp và luộc già lửa đến khi chín mềm. Băm nhỏ (hoặc xé nhỏ) mít non vừa luộc. Miến dong ngâm qua nước lạnh khoảng 10 phút, sau đó cho vào nước sôi luộc qua (miến phải dai vừa phải, không được quá chín). Đậu phụ chiên vàng, thái sợi vừa ăn. Da heo rửa sạch, thái mỏng (hoặc có thể luộc qua trước khi thái).

Quy trình chế biến món mít thấu như sau: Làm nóng hai thìa cà phê dầu ăn trong chảo, đổ hành tím vào phi thơm. Cho mít, đậu hũ, da heo vào, dùng đũa đảo đều; nêm thêm xì dầu, hạt nêm, muối, nước mắm, ớt bột và để lửa nhỏ đến khi gia vị thấm. Khi hỗn hợp trên đã thấm gia vị, tiếp tục cho miến dong vào đảo liên tục để miến không bị dính vào nhau. Mít thấu thường ăn kèm với rau sống, mì chiên giòn, và đậu phụng. Món ăn dân giã này được các bạn trẻ rất ưa chuộng, một phần bởi giá cả rất “bình dân”, nhưng điều lôi cuốn hấp dẫn thực khách vẫn là hương vị đậm đà được hòa trộn bởi đậu phụng rang giòn, miến dong dai dai, mít non bùi bùi, và không thể thiếu vị cay nồng của ớt.

8.     Bún hến Mai Xá

Bún hến Mai Xá

Búnhến Mai Xá là một đặc sản của làng Mai Xá (xã Gio Mai, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị) . Đây là một món ăn ngon và nổi tiếng ở Quảng Trị. Sự khác biệt của mónBún hến Mai Xá với những thương hiệu bún khác chính là "Chắt chắt", một loài sinh vật nước lợ này giàu chất đạm nên rất bổ dưỡng.

Công đoạn chế biến món Bún hến này cũng khá kì công. “Chắt chắt” sau khi được cào từ sông về, phải được ngâm bằng nước vo gạo và ớt qua đêm để nhả hết sạch bùn. Hôm sau, “chắt chắt” được luộc bằng nước sôi trong vòng 15 phút, muốn cho “Chắt chắt” ra vỏ nhanh và đều, phải dùng đũa khuấy qua. Sau đó, “chắt chắt” được vớt ra rổ, lọc bỏ vỏ. Bún hến làng Mai sẽ trọn vẹn vị ngon khi “Chắt chắt” được ướp thấm gia vị. Phần nước luộc được lọc sạch, thêm tiêu, ớt, gừng để tạo nên hương vị thơm mát, đậm đà khó có loại nước dùng nào sánh được. Một tô Bún hến phải đầy đủ các thành phần: Chắt chắt, bún, rau sống, bánh tráng, đậu phụng, gia vị ớt tiêu gừng; và ăn kèm một chén nước luộc chắt chắt. Trộn đều bát Bún Hến trước khi ăn, thực khách sẽ cảm nhận được hương vị hòa quyện của chắt chắt ngọt mát, rau sống tươi non, bánh tráng giòn tan, và nước dùng thơm nóng.

Bún Hến làng Mai là một món ăn dân dã, mang đậm hương vị riêng của một vùng quê tỉnh Quảng Trị, khiến ai đã từng được thưởng thức thì sẽ nhớ mãi không quên, muốn một lần được quay lại. Đây chính là món ngon góp phần tô điểm, làm phong phú nền ẩm thực của Quảng Trị nói riêng và những làng quê Việt Nam nói chung.

9.     Cháo bột vịt

Cháo bột vịt

Bên cạnh những món cháo nổi tiếng của tỉnh Quảng Trị, Cháo bột vịt khiến du khách gần xa không thể quên nếu đã một lần được thưởng thức.

Cháo bột vịt được nấu bằng bột lọc, bột gạo hoặc bột mì. Điều đặc biệt khiến món cháo này trở nên hấp dẫn đó là: Cháo thường được nấu với vịt cỏ - một loại vịt chắc thịt và ít mỡ. Thịt vịt sau khi được chặt nhỏ và ướp các gia vị như nước mắm,tiêu, ném, ớt, gừng, bột ngọt… khoảng 1 tiếng là có thể nấu được.

Quy trình chế biến món Cháo bột vịt đòi hỏi tính kì công và tỉ mỉ: Bắc chảo với ít dầu lên bếp phi thơm với củ ném, rắc ớt bột làm màu cho hấp dẫn rồi đổ vịt đã thấm gia vị lên xào. Khi vịt vừa chín tới thì tắt lửa, vịt không nên xào quá lâu vì khô miếng thịt, đến lúc hầm sẽ mất vị ngọt. Sau đó, nấu một nồi nước sôi, cho vịt đã xào lên hầm đến khi miếng vịt mềm chín tới. Khi vịt đã mềm, nêm nếm gia vị vừa ăn, nếu có ruốc thì thêm một ít sẽ nghe mùi rất thơm.

Một tô cháo bột vịt thường có nước dùng rất thơm ngon và đậm đà. Cháo sẽ ngon hơn khi ăn kèm với hành, tiêu và một chén nước mắm gừng. Du khách thưởng thức món ăn này sẽ được cảm nhận được vị ngon của sợi bột nóng dai, cùng thịt vịt mềm, chắc thịt mà không kém phần đậm đà, thơm ngon cùng vị cay nồng mặn mà của nước mắm và tiêu gừng ớt đính kèm.

Với người dân nơi đây, món ăn này rất phổ biến, có thể ăn sáng, ăn bữa chính, hay dùng cả trong tiệc tùng hội hè, đám giỗ. Với du khách và những người con xa quê hương, Cháo bột vịt có lẽ là một trong những thứ khiến họ xao xuyến khó quên mỗi lần nhắc đến Quảng Trị yêu thương.

10.                         Trâu lá trơơng

Thịt trâu lá trơơng

Trâu lá trơơng là một trong những món ăn ngon và nổi tiếng ở tỉnh Quảng Trị, được Trung tâm Top Việt Nam – Tổ chức Kỷ lục Việt Nam lựa chọn vào top “20 món ăn Việt Nam mới lạ”

Thịt trâu khá phổ biến ở khắp các vùng miền của đất nước Việt Nam, nhưng ở Quảng Trị, thịt trâu được chế biến và ăn kèm với một loại lá thường mọc ở vùng rừng núi Quảng Trị: Lá trơơng. Lá trơơng sờ vào thấy cứng, có gai nhọn nhỏ ở phần rìa lá và gân sau của lá. Loại lá này có mùi thơm rất riêng biệt và chút cay nồng, thường dùng cuốn với thịt trâu ướp nướng, trâu hấp hoặc thái mỏng với món thịt trâu xào. Thịt được chọn chế biến các món ăn này phải là thịt trâu non (mềm, ngọt).

Món nướng: Thịt trâu cắt bản vừa, ướp thấm gia vị, sau đó đưa lên nướng. Vĩ nướng được lót lá lốt đều hai mặt. Lớp lá lốt này khi nướng lên sẽ có mùi thơm, thấm vào thịt. Nướng thịt trên bếp than hồng cho tới khi se lại, nghe mùi thơm của thịt, thấy mỡ thấm qua lá lốt chảy ra bên ngoài. Bốc lớp lá lốt đã có phần cháy sạm sẽ thấy được phần thịt trâu chuyển màu nâu vàng óng ánh mỡ. Đem thịt ra thái miếng vừa ăn, bày ra đĩa cùng lá lốt, đậu bắp hoặc rau cải. Thịt trâu nướng ăn kèm với lá trơng, cùng dĩa muối tiêu ớt giả mịn, vắt thêm ít chanh. Khi ăn, bạn sẽ cảm nhận được vị ngọt trong từng thớ thịt giòn dai, vị thơm nhẹ nhàng của mùi lá lốt quyện vào thịt, và vị cay cay nồng nồng của lá trơng. Những người chuộng cay còn ăn kèm thêm tỏi và tiêu tươi, sẽ thêm phần hấp dẫn và đậm đà cho món ăn. 

Thịt trâu lá trơơng (món xào)

Món xào:Thịt trâu được thái mỏng từng miếng vừa ăn, ướp gia vị. Lá trơơng rửa sạch, để ráo nước, thái bản mỏng. Cho một ít dầu ăn vào chảo, cho tỏi và ớt tươi vào phi thơm. Thịt trâu sau khi ướp thấm cho lên chảo, đảo đều, to lửa đến khi chín tái thì xúc tạm ra dĩa. Tiếp tục cho thêm ít dầu ăn và hành tây vào chảo đảo qua. Khi hành tây vừa chín tới, cho thịt trâu vừa xào và lá trơơng vào đảo thêm một chút nữa là được. Vị cay nhẹ của lá Trơơng, hăng hăng của hành hòa quyện với cái ngọt của thịt trâu non khiến món ăn trở nên hấp dẫn, thơm ngon, làm mê mẩn thực khách.

Tác giả bài viết: Ngô Thị - Trang Nhi

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây