Khám phá vẻ đẹp Hà Giang

Thứ ba - 07/03/2017 08:01
Hà Giang được biết đến với mùa hoa tam giác mạch hồng rực phủ kín những cao nguyên đá; những con đường quanh co uốn lượn dọc triền núi; những ruộng bậc thang đẹp nao lòng mùa lúa chín…
Đường lên Đồng Văn
Đường lên Đồng Văn
Vẻ đẹp của Hà Giang vừa quen vừa lạ trong sự luân chuyển của xuân - hạ - thu - đông. Đến Hà Giang, bạn sẽ được thỏa sức tận hưởng cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ, thư giãn thoải mái trong bầu không khí trong lành với núi rừng trùng điệp, và khám phá nét văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc nơi đây.
Chúng tôi đến Hà Giang vào những ngày cuối đông, khi những ruộng bậc thang không còn rực rỡ khoe mình trong nắng, nhưng không phải vì thế mà Hà Giang mất đi vẻ đẹp vốn có của nó, bởi là mùa nào Hà Giang cũng có những nét đẹp đặc trưng làm mê mẫn du khách ghé thăm.
Phiên chợ cuối tuần rực rỡ sắc màu
image003
Chợ phiên Đồng Văn
Hà Giang cũng như nhiều vùng núi khác thường có các chợ phiên, nơi đây chợ không chỉ là hình thức tổ chức kinh tế mà còn là nếp sinh hoạt văn hoá đậm đà và sâu sắc chứa đựng các giá trị truyền thống văn hóa dân tộc. Ở Hà Giang, nổi tiếng nhất là phiên chợ tình Khau Vai thuộc xã Khau Vai, huyện Mèo Vạc, cách trung tâm thị trấn Mèo Vạc 24 km. Đây là một phiên chợ tình độc đáo, một hiện tượng văn hoá đặc sắc của Việt Nam, chỉ được diễn ra mỗi năm duy nhất một lần vào đêm 26 rạng ngày 27 tháng 3 Âm lịch. Ngoài ra, vào dịp thứ 7, chủ nhật hàng tuần, có các phiên chợ trên toàn tỉnh: Chợ Quyết Tiến huyện Quản Bạ, Chợ trung tâm huyện Quản Bạ, Chợ Tráng Kìm huyện Quản Bạ, Chợ trung tâm huyện Yên Minh, Chợ Mậu Duệ huyện Yên Minh, Chợ Du Già huyện Yên Minh, Chợ trung tâm huyện Đồng Văn, Chợ  Phố Cáo huyện Đồng Văn, Chợ Lũng Phìn huyện Đồng Văn, Chợ Lũng Phìn huyện Đồng Văn…
image005
Chợ phiên huyện Quản Bạ
Vào những ngày có phiên chợ, bà con dậy thật sớm, đi bộ đến địa điểm hợp chợ. Những âm thanh tiếng nói cười đi lại, gọi nhau í ới tạo tạo nên những bản sắc riêng của phiên chợ vùng cao. Cả phiên chợ cứ rực lên như vườn hoa bởi những sắc màu sặc sỡ của những trang phục H’Mông, Dao, Tày, Nùng… trong những chiếc váy xoè truyền thống được thêu dệt công phu, những chiếc khăn thổ cẩm với hoa văn độc đáo. Bà con dân tộc vùng cao đi chợ không chỉ mua bán hàng hoá mà còn để gặp gỡ, giao lưu, trò chuyện tâm tình, uống với nhau chén rượu ngô hay quay quần xung quanh chảo thắng cố nóng hổi. Hàng hóa được bày bán ở đây khá đơn giản – đáp ứng nhu cầu ăn, mặc của đồng bào, chủ yếu do người dân tự làm ra hoặc kiếm được: thổ cẩm, đậu tương, nấm hương, mật ong, thảo quả, mắc khén…
image007
Nông sản bà con tự trồng được bày bán ở chợ phiên
Chợ phiên vùng cao ở Hà Giang là nơi biểu hiện đậm nét nhất những bản sắc văn hoá của các dân tộc vùng cao, luôn chờ đón, gọi mời du khách đến tham gia và khám phá.
Hoa tam giác mạch bung nở trắng hồng ngập vùng cao nguyên
Khi mùa đông đến, khi những đợt gió mùa đầu tiên bắt đầu thổi về, trên những cao nguyên đá Hà Giang, loài hoa tam giác mạch bé nhỏ bắt đầu khoe sắc bao phủ lấy những triền núi bằng màu hồng phơn phớt, như mời gọi những kẻ lữ hành tới chiêm ngưỡng, khám phá vẻ đẹp say lòng người.
image009
Rực rỡ hoa tam giác mạch giữa cao nguyên Hà Giang
Loài hoa tam giác mạch liên quan tới một câu chuyện truyền thuyết: “Chuyện kể rằng nàng Tiên Gạo và nàng Tiên Ngô đi gieo hạt nơi hạ giới, mày trấu, mày ngô chẳng biết làm gì bèn đổ vào khe núi. Cây ngô, cây lúa lớn lên cho hạt. Người người lấy hạt về ăn. Khi ngô hạt lúa trong nhà đã cạn mà vụ sau vẫn chưa tới, cái đói về u ám bản làng, chiều đã buông dài nơi rừng cây mà vẫn chưa thấy ai nhóm bếp. Một hôm mọi người họp nhau lại rồi chia đi khắp núi rừng để tìm cái ăn. Nhiều ngày trôi qua,nhiều nơi đã đến, nhiều hang cùng góc núi đã lục tìm mà vẫn chưa thấy gì có thể làm no cái bụng. Một hôm, thoảng bay trong gió mùi hương là lạ, từ trước đến giờ chưa ai được ngửi. Mọi người cùng tìm đến khe núi,và ai nấy đều ngỡ ngàng, một rừng hoa li ti trải dài suốt từ núi bên này sang núi bên kia, nhìn kỹ mới thấy những cái lá có hình tam giác ẩn nấp khá kín ở dưới hoa. Khi kết hạt mọi người đem về ăn thử thấy ngon không kém gì ngô và gạo. Khói bếp lại bay lên mỗi chiều. Vì là họ nhà lúa, được nảy lên từ mày lúa, mày ngô, nên gọi là mạch, lá có hình tam giác, và thế là nó có tên Tam giác mạch”.
Sau mùa lúa nương thu hoạch, người dân ở đây bắt đầu gieo hạt tam giác mạch, đến cuối tháng 11, đầu tháng 12 thì bắt đầu thu hoạch. Thân tam giác mạch khi còn non có thể dùng để luộc ăn như rau. Hoa tam giác mạch kết thành từng chùm nhỏ. Từng bông được tại thành 3 cánh mỏng manh. Hoa nở ban đầu có màu trắng phớt hồng và đậm dần lên. Hoa kết quả và thành hạt, khi thu hoạch có thể xay tam giác mạch thành bột làm lương thực. Đồng bào thường dùng bột tam giác mạch làm các loại bánh ăn trong mùa giáp hạt.
image011
Bánh tam giác mạch và món trứng gà nướng đặc trưng ở Hà Giang
Hoa tam giác mạch đẹp một cách bình dị giữa bốn bề núi đá gieo neo, quanh năm sương mù lạnh lẽo bao trùm, giữa những con đường đổ dốc ngoằn nghèo và hàng loạt thung lũng mọc “gai đá” tua tủa… Những cánh đồng tam giác mạch đã tạo thành những bức tranh thi vị hữu tình, làm những ai đã từng hòa mình vào khung cảnh ấy đều không thể nào quên được.
Cao nguyên đá Đồng văn
Cao nguyên đá Đồng Văn là một trong những vùng đá vôi đặc biệt của cả nước, chứa đựng những dấu ấn tiêu biểu về lịch sử phát triển của vỏ trái đất. 
image013
Địa hình ở Hà Giang chủ yếu được cấu tạo bằng đá
Nằm ở độ cao trung bình 1.000 - 1.600m so với mực nước biển, trên diện tích gần 2.356km², Cao nguyên đá Đồng Văn trải dài qua địa bàn 4 huyện Quản Bạ, Yên Minh, Mèo Vạc và Đồng Văn của tỉnh Hà Giang. Khu vực này có khung cảnh hùng vĩ được tạo thành bởi những dãy núi đá tai mèo sắc nhọn, những khe núi sâu và hẹp, những vách núi dựng đứng cao vút, hệ thống hang động và các vườn đá mang vẻ đẹp hấp dẫn lạ thường.
Với giá trị tiềm ẩn về du lịch cũng như ý nghĩa khoa học, cao nguyên đá Đồng Văn xứng đáng là công viên địa chất toàn cầu đầu tiên của Việt Nam.
Núi đôi Quản Bạ
Ở nước ta, có rất nhiều nơi có những dãy núi có hình thù kỳ lạ, nhưng núi trông giống hệt như cặp tuyết lê thì có lẽ chỉ ở Núi đôi Cô Tiên Quản Bạ Hà Giang. Bốn mùa xuân - hạ - thu - đông, núi đôi đều có những vẻ đẹp khác nhau.
Từ Cổng trời Quản bạ nhìn xuống có thể nhìn thấy rất rõ Núi đôi Cô Tiên và thung lũng Tam Sơn – thị trấn phố núi của huyện Quản Bạ.
image015
Toàn cảnh núi đôi nhìn từ Cổng trời Quản Bạ
Núi Đôi gắn với nhiều câu chuyện truyền thuyết được đồng bào các dân tộc nơi đây lưu truyền từ đời này sang đời khác cho đến tận ngày nay. Trong đó có một câu chuyện rất cảm động kể rằng: “Xưa kia, ở vùng đất này có một chàng trai người H’mông tuấn tú, có tài thổi đàn môi. Tiếng đàn môi của chàng réo rắt như tiếng suối, ríu rít lảnh lót như tiếng chim rừng, lúc lại sâu lắng, trầm bổng, da diết như tiếng gió giữa đêm khuya cứ bay xa, bay xa mãi. Có một nàng tiên trên thượng giới tên là Hoa Đào xinh đẹp tuyệt trần tình cờ nghe được tiếng đàn môi của chàng đã theo gió trốn xuống trần gian tìm người thổi đàn môi. Phải lòng chàng nên nàng tìm cách ở lại vùng đất này. Họ nên vợ nên chồng và sinh được một bé trai kháu khỉnh.Ngọc Hoàng phát hiện ra chuyện Hoa Đào bỏ trốn xuống trần gian lấy người phàm trần đã vô cùng giận dữ, sai người đi bắt nàng về. Nàng khóc lóc van xin cho nàng được ở lại nuôi con nhưng không được. Thương chồng một mình nuôi con vất vả, thương con thơ thiếu bầu sữa mẹ, nàng đã bỏ lại đôi nhũ của mình dưới hạ giới cho con bú. Đôi nhũ căng tròn nuôi con nàng ngày càng khôn lớn, sau này đã biến thành hai quả núi dáng hình như bầu vú mẹ, tròn trịa, đều đặn đến lạ thường. Hai quả núi đó được gọi là Núi Đôi hay núi Cô Tiên.Tương truyền nhờ dòng sữa của nàng mà vùng đất này có khí hậu vô cùng mát mẻ, các loại hoa trái như đào, mận, lê, hồng,… có hương vị thơm ngon kỳ lạ, rau trái thì luôn xanh tươi, lúa ngô tươi tốt. Nước mắt khóc thương chồng con của nàng đã biến thành dòng sông Miện xanh ngắt, mơ màng trôi trên biển đá tai mèo, ôm lấy cả rẻo đất phía sau cổng trời huyền thoại”.
Làng văn hóa Lũng Cẩm – Bối cảnh trong phim “Chuyện của Pao”
Làng văn hóa Lũng Cẩm thuộc xã Sủng Là, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Đây là ngôi làng có nhiều nét đặc sắc trong văn hóa vật thể và phi vật thể, vẫn được bảo tồn lưu giữ gần như nguyên vẹn cho đến ngày nay.
image017
Cổng ngôi nhà trong bối cảnh phim “Chuyện của Pao”
Ngôi làng được hiện hữu giữa thung lũng thơ mộng, với chưa đầy 100 hộ dân bao gồm dân tộc Lô Lô, dân tộc Mông và dân tộc Hán. Trong đó, dân tộc Mông chiếm 85% dân số trong làng và có nhiều nghệ nhân còn lưu giữ rất nhiều bài hát của dân tộc mình. Đó là những bài dân ca, dân vũ, nhạc cụ đặc trưng của dân tộc. Các làn điệu dân ca, dân vũ được truyền qua nhiều đời mang nhiều ý nghĩa nhân văn và tâm linh trong cuộc sống của người dân nơi đây.
Những mái nhà được lợp bằng ngói âm dương, đã chuyển màu bởi thời gian và những lớp rêu xanh bám đầy trên mái ngói. Các nguyên liệu làm nên những ngôi nhà được lấy và sản xuất tại chỗ, từ đất để trình tường nhà, ngói, gỗ, kể cả hàng rào đá xung quanh nhà.
Làng văn hóa du lịch Lũng Cẩm thu hút nhiều nhà nhiếp ảnh, nhà làm phim và là nơi khởi nguồn sáng tác cho nhiều tác phẩm nghệ thuật. Trong đó, phải kể đến bộ phim “Chuyện của Pao” - giải thưởng Cánh diều vàng của Hội Điện ảnh Việt Nam. Đây là ngôi nhà của ông Mua Súa Páo, một người trong tầng lớp quý tộc xưa của đồng bào dân tộc Mông vùng cực Bắc.
Làng văn hóa Lũng Cẩm đã tạo nên một bức tranh đẹp trên Cao nguyên đá Đồng Văn làm mê đắm lòng người.
Dinh thự họ Vương
Nằm tại thung lũng Sà Phìn, Dinh thự họ Vương (Dinh thự vua Mèo) chính là ngôi nhà quyền lực nhất vùng đất Hà Giang một thời. Công trình có lối kiến trúc nguy nga, bề thế ấy thuộc sở hữu của dòng họ Vương quyền quý và được xây dựng trong vòng 8 năm mới xong.
image019
Dinh thự họ Vương
Toàn bộ Dinh thự họ Vương có diện tích gần 3.000 m², có ảnh hưởng kiến trúc của 3 nền văn hóa: Trung Quốc, người Mông và Pháp, do một người thợ quê gốc Nam Định thiết kế.
Dinh thự họ Vương đã và đang trở thành điểm đến thu hút khách du lịch trong và ngoài nước nhờ kiến trúc độc đáo và sự bí ẩn của nó.
Cột cờ Lũng Cú
image021
Cột cờ Lũng Cú
Cột cờ Lũng Cú chính là điểm đánh dấu cực Bắc tại đỉnh Lũng Cú hay còn gọi núi Rồng (Long Sơn). Mặc dù theo đo đạc, điểm cực Bắc còn cách nơi đây 2 km nữa nhưng với nhiều người Việt Nam, cột cờ Lũng Cú vẫn như một biểu tượng thiêng liêng về chủ quyền quốc gia. Là cờ treo trên Cột cờ Lũng Cú dài 9m, rộng 6m với tổng diện tích 54m² tượng trưng cho 54 dân tộc trên đất nước Việt Nam.
image023
Khung cảnh từ Cột cờ Lũng Cú nhìn xuống
Chúng tôi lên đến Cột cờ Lũng Cú khi trời đã xế chiều. Mặt trời mới lặn xuống bên kia sườn núi, vẫn để lại một ít ánh sáng nhuộm hồng mấy đám mây còn lơ lững phía xa xa. Không khí bắt đầu lạnh hơn. Đứng ở Cột cờ, ở độ cao 1.700m dường như chỉ nghe được một thứ âm thanh duy nhất – tiếng lá cờ bay phành phạch trong gió. Từ đỉnh cột nhìn xuống xung quanh, cảnh sắc thiên nhiên thật hùng vĩ, hữu tình với những bản Lô Lô Chải, Séo Lủng, Cẳn Tằng… xen kẽ giữa những khoảng ruộng nhiều màu sắc. Tất cả vẽ nên một bức tranh làng quê với vẻ đẹp hoang sơ nhưng đầy thơ mộng, thanh bình của vùng non cao.
image025
Trẻ em vùng cao Hà Giang
Kết thúc chuyến đi, mỗi người trong đoàn đều có những cảm nhận riêng về Hà Giang. Dù không được đắm mình trong một Hà Giang tràn ngập sức sống, tràn ngập sắc hoa đào, hoa mai, hoa mận, hoa cải vào dịp mùa xuân; chưa được ngắm những ruộng bậc thang mênh mông lúa ở Hoàng Su Phì, Mậu Duệ…khi thu đến, nhưng từ sâu thẳm, chúng tôi thấy vô cùng mãn nguyện với những trải nghiệm có được trong hành trình này. Rời Hà Giang, hình ảnh những đứa trẻ má đỏ hây hây chơi đùa trên triền núi, bà già lom khom gùi bó cải, vợ chồng dắt nhau tới buổi chợ phiên… cứ đọng lại mãi trong tâm trí về một cuộc sống chậm rãi, lặng lẽ và rất đỗi yên bình nơi vùng non cao.
 

Tác giả bài viết: Ngô Thị

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây