Cây nhiệt đới – vũ khí trinh sát điện tử quân đội Mỹ sử dụng trên tuyến hàng rào điện tử Mc. Namara

Thứ sáu - 07/04/2017 03:35
cây nhưng thực chất đây là cây ăng ten, được rải dọc các con sông, đầm lầy, hồ, đặc biệt nó vô cùng thích hợp ở vùng rừng núi Trường Sơn.
Cây nhiệt đới trưng bày  tại Bảo tàng Quảng Trị (Ảnh Hoàng Ngọc Thiệp)
Cây nhiệt đới trưng bày  tại Bảo tàng Quảng Trị (Ảnh Hoàng Ngọc Thiệp)
Trong thời kỳ kháng chiến chống đế quốc Mỹ, theo hiệp định Genève, Việt Nam tạm thời bị chia cắt thành hai miền Nam - Bắc. Nhằm cắt đứt, ngăn chặn sự chi viện của hậu phương miền Bắc cho chiến trường miền Nam, ở bờ Nam vĩ tuyến 17 quân đội Mỹ cho xây dựng tuyến hàng rào điện tử Mc. Namara là tên gọi cho hệ thống các phương tiện điện tử phát hiện thâm nhập được quân đội Mỹ sử dụng ở bờ Nam vỹ tuyến 17 như một biện pháp trinh sát mặt đất tự động nhằm phát hiện các hoạt động vận chuyển của Quân đội Nhân dân Việt Nam lưu thông qua khu vực này trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam. Người thiết kế “hàng rào Mc. Namara” là giáo sư Roger Fisher, Đại học Havard. Năm 1966, Fisher đã dựa vào hàng rào Morice Line xây dựng năm 1957 của quân Pháp tại Algeria để xây dựng một hệ thống hàng rào, là sự kết hợp hoàn hảo của mìn, hố bẫy, dây thép gai và các thiết bị trinh sát điện tử.
Hàng rào điện tử Mc. Namara gồm hai thành phần chính là hàng rào chống xâm nhập xây dọc theo vĩ tuyến 17, từ biển Đông tới biên giới Lào và một “hàng rào” khác gồm các thiết bị điện tử được thả xuống dọc đường mòn Hồ Chí Minh, kể cả trên đất Lào nhằm theo dõi quá trình vận chuyển, tiếp tế của miền Bắc qua con đường này. Rất nhiều vũ khí và thành tựu khoa học quân sự mới nhất của Mỹ đã được sử dụng để xây nên hàng rào, bao gồm các loại cảm biến địa chấn phát hiện xâm nhập.
Hàng rào gồm 12 lớp kẻm gai chồng lên nhau, cao 3m với đủ các kiểu mái nhà, mắt cáo, ô vuông, khung cửa... trên mặt cài mìn tự động; phía trước là bãi mìn dày đặc rộng từ 500 - 700m. Ngoài ra còn có hệ thống theo dõi, canh gác rất hiện đại và tinh vi  trong đó, nổi tiếng nhất là cây nhiệt đới (ADSID - Air Delivered Seismic Intrusion Detector) có khả năng cắm chặt xuống đất khi thả từ máy bay, ngụy trang khéo léo và phát hiện các tiếng động do người và xe phát ra để truyền về trung tâm xử lý, thông báo chính xác vị trí đối phương.
Cây nhiệt đới thường có cấu tạo gồm 3 phần: Chân đế - thân - đầu ăngten. Chân làm bằng kim loại, sơn màu rằn ri, có hình trụ tròn được đúc nhọn để đế cắm vào lòng đất. Thân có cấu tạo đường kính lớn hơn, bên ngoài có 6 cánh xếp vào được, khi thả xuống từ máy bay 6 cánh tự buông ra mở rộng thiết diện tiếp xúc với mặt đất, để đo âm thanh tự động trên mặt đất,
giữa thân có bình ắc quy vĩnh cữu trong suốt, trong đó có 54 viên ắc quy thủy ngân, giữa bình ắc quy có 2 nút màu xanh - đỏ (âm - dương) được nối liền từ 2 phích điện nối từ thân cây lên hệ thống bán dẫn và hệ thống ăng-ten. Ăng-ten làm bằng cao su tổng hợp, ở giữa thân có 4 râu phụ, ăng-ten tròn và thon nhọn về phía chóp.
Cây nhiệt đới này được rãi khắp trên các bến sông, dọc đường hành lang Đông - Tây nhằm mục đích thu, nhận tiếng động của người hay xe cơ giới, xác định toạ độ chính xác, thời gian từ nguồn phát ra tiếng động rồi báo về trung tâm xử lý (trung tâm này được đặt tại đặt tại Nakhon Phanom, Thái Lan trang bị máy tính IBM 360-65 thuộc loại hiện đại nhất khi đó làm nhiệm vụ thu nhận, lưu trữ và xử lý dữ liệu nhận được từ các máy phát hiện) để rồi pháo từ hạm đội 7, máy bay trực thăng oanh tặc, thả bom tiêu diệt đối tượng từ địa điểm vừa phát ra tiếng động.
Cây nhiệt đới là một trong những loại máy thu phát điện tử tự động mà quân đội Mỹ sử dụng trên tuyến hàng rào điện tử Mc. Namara, tuyến hàng rào này được xây dựng từ tháng 6 năm 1966 dưới sự chỉ đạo trực tiếp của bộ trưởng quốc phòng Mỹ Robert Mc. Namara, bao gồm hệ thống 17 căn cứ quân sự, kết hợp với hệ thống vật cản (hàng rào dây thép gai, bãi mìn...), các thiết bị trinh sát điện tử mặt đất và trên không (rađa, máy cảm ứng âm thanh, cảm ứng địa chấn...), được bố trí liên hoàn trong khu vực có chiều rộng 10-20 km, dài khoảng 100 km từ cảng Cửa Việt lên đường 9, tới biên giới Việt Nam - Lào. Dự tính chi phí xây dựng hàng rào là 1 tỷ USD nhưng khi thực tế đã "đội" lên tới 2,2 tỷ USD.
Thời gian đầu khi mới đi vào hoạt động, hàng rào điện tử Mc. Namara với yếu tố bất ngờ đã gây nhiều khó khăn cho lực lượng tiếp viện trên đường Trường Sơn. Tuy nhiên, hiệu quả của hàng rào điện tử Mc. Namara đã không như mong đợi của Mỹ. Các bãi mìn rộng từ 500m đến 700m dễ dàng bị xóa sổ sau những trận pháo kích; những đồn gác dày đặc cùng các thiết bị phát hiện hiện đại hay truyền thống như chó, ngỗng không ngăn chặn được đặc công xâm nhập và phá hủy. Các thiết bị điện tử cũng chỉ phát huy tác dụng vào lúc đầu khi các lực lượng chi viện của quân đội ta bị bất ngờ, còn sau đó thậm chí nó đã phản tác dụng vì “hỗ trợ” tốt cho các hoạt động nghi binh của quân đội ta.
Mặc dù quân đội Mỹ đã sử dụng những phương tiện kỹ thuật tối tân nhất, nhưng họ đã nhanh chóng gặp phải những giải pháp chống đỡ khôn ngoan của lực lượng bộ đội Trường Sơn. Đối với các loại "cây nhiệt đới" thì dò tìm để phá hỏng bằng cách cắt ngay cần ăng ten. Không chỉ dừng lại ở đó, những kỹ sư, công binh kỹ thuật giỏi còn có thể tận dụng được các linh kiện của các thiết bị điện tử Mỹ. Các chiến sĩ Đoàn 559 còn dùng chính phương tiện của Mỹ để lừa máy bay và sở chỉ huy Mỹ bằng cách bí mật đặt những chiếc cassette vào sát các khu căn cứ Mỹ và thật bất ngờ, không quân Mỹ  giội bom vào căn cứ Mỹ, việc này làm cho Bộ Chỉ huy Mỹ kinh hoàng, bối rối.
Với ý đồ xây dựng tuyến hàng rào từ bờ biển lên đến biên giới Việt - Lào nhằm ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho chiến trường miền Nam, nhưng chỉ mới tiến hành rào một quảng chừng 3km (từ bờ biển lên đến đồi 31) thì đã bị quân và dân ta từng bước vô hiệu hoá.
Đến ngày 01/04/1972 căn cứ Dốc Miếu - “con mắt thần” của hàng rào điện tử bị quân giải phóng chiếm lĩnh. Đó cũng là giờ cáo chung của số phận hàng rào điện tử Mc. Namara, đồng thời cũng là thời khắc sông Bến Hải chấm dứt một thời chia cắt kéo dài 18 năm (1954 - 1972). Sự mưu trí, thông minh, dũng cảm, sáng tạo của quân và dân Việt Nam đã làm vô hiêu hóa phòng tuyến bất khả xâm phạm này, làm tê liệt phòng tuyến tạo điều kiện tốt nhất cho lực lượng chủ lực của ta ở miền Bắc XHCN chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam. Đến năm 1972, tất cả các kế hoạch về xây dựng Hàng rào điện tử Mc. Namara đã bị hủy bỏ. Ngoài các đoạn hàng rào bảo vệ những cứ điểm cục bộ thì một hàng rào cắt ngang giới tuyến không bao giờ được hoàn thành như kế hoạch. Lần này, ý chí kiên cường và sự sáng tạo trong chiến đấu của quân và dân Việt Nam đã khiến sự thành công của hàng rào Morice Line (xây dựng vào năm 1957 của quân Pháp đã phát huy hiệu quả rõ rệt khi nó ngăn chặn được 90% các cuộc đột nhập của quân giải phóng Algeria) ở Bắc Phi không thể lặp lại ở Đông Nam Á.

Tác giả bài viết: Sâm Dung

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây