Hạt ném – hạt ngọc của người Quảng Trị

Thứ sáu - 06/07/2018 15:18
Ném là thứ gia vị quen thuộc trong những bữa ăn của người miền Trung. Ném còn được dùng để làm thuốc chữa rất nhiều bệnh vô cùng hiệu quả.
Hạt ném (Ảnh: Ngô Thị)
Hạt ném (Ảnh: Ngô Thị)
Ném thuộc họ hành tỏi hoặc còn gọi là củ hành tăm. Ném là cây ngắn ngày, sinh trưởng trên đất pha cát. Từ khi gieo trồng đến khi thu hoạch khoảng tầm 2-3 tháng. Hạt ném nhỏ tròn, có màu trắng, kích thước tương đương hạt sen. Bên ngoài hạt ném có bọc nhiều lớp màng trắng nhỏ. Tách những lớp màng này ra sẽ thấy bên trong có nhiều gân mỏng dọc thân. Lá ném tương tự lá hành nhưng nhỏ hơn và mùi thơm cũng đặc trưng hơn. Cả củ và lá ném đều được người Quảng Trị dùng như là thứ gia vị không thể thiếu trong bữa cơm gia đình.
Những năm gần đây, ném đã giúp người nông dân thay đổi sinh kế. Nhất là khi có sự cố môi trường biển, người dân đã cải tạo đất ven biển thành đất sản xuất nông nghiệp hiệu quả, và ném là một trong những cây trồng đem lại giá trị kinh tế cao. Thấy rõ nguồn lợi do cây ném mang lại, rất nhiều địa phương ven biển thuộc huyện Vĩnh Linh, Gio Linh, Triệu Phong và Hải Lăng đã chuyển đổi nhiều diện tích trồng cây nông nghiệp kém hiệu quả sang trồng ném. Ném làm cho đất đai tơi xốp, tăng độ phì nhiêu. Cây ném có thể chịu nóng, hạn và úng khá tốt, kỹ thuật trồng ném không quá phức tạp nên dễ phát triển ở quy mô lớn.
Ném có rất nhiều công dụng. Nhớ ngày xưa, khi các loại thuốc không sẵn có như bây giờ, mỗi khi cảm mưa, cảm nắng, người ta thường nấu cháo ném, ăn xong là mồ hôi toát hết ra, cũng là lúc bao nhiêu bệnh tật đi hết. Hạt ném gắn với tuổi thơ của rất nhiều đứa trẻ vùng quê. Những ngày tháng nhọc nhằn ấy, ném là phương thuốc hữu hiệu để hạ sốt, để giải cảm, giải mỏi, đau bụng, thấp nhiệt, nóng rét, nhức đầu… Khi có dấu hiệu bị cảm, chỉ cần nhai một nắm nhỏ ném và uống một ngụm rượu trắng sẽ có tác dụng rất thần kỳ! Nhiều người còn ngâm ném với rượu trong khoảng thời gian 3 tháng trước khi sử dụng, bởi khi ngâm, tinh dầu, các chất hữu cơ, kháng sinh có trong củ ném sẽ được hòa tan cùng với rượu cay vừa giữ được lâu vừa gia tăng hiệu quả giải cảm, giải mỏi. 
Ném có rất nhiều tác dụng, nhưng mùi ném tươi thường rất khó chịu, đôi khi còn là nỗi ám ảnh của đám trẻ con. Vậy mà mấy ai ngờ rằng, chính mùi vị ấy lại khơi gợi trong lòng nhiều người con đi xa nỗi nhớ quê da diết. Đó là mùi của ném phi thơm nức trong gió, chỉ cần trưa đi học về tới đầu ngõ đã ngửi được mùi vị quen thuộc này. Đó là mùi của ném lá cay cay hăng hăng hòa quyện tươi rói trong bát cháo canh cá lóc. Đó là mùi the the ngọt ngọt của món chè ném nấu đường đen “độc đáo” cho những ngày ốm đau. Người Quảng Trị thường cho ném vào rất nhiều món ăn: ném chiên trứng; ném kho cá kho gà; ném nấu lươn; ném ướp thịt; ném nấu canh… Bởi, ném ngoài tác dụng chữa bệnh, còn giúp khử mùi tanh của nguyên liệu khi nấu ăn và cho món ăn thêm đậm đà.
Từ xa xưa, ném đã trở nên rất thân thuộc với người dân Quảng Trị. Quả thực mùi ném phi phảng phất tưởng chừng rất đỗi bình thường nhưng lại là mùi vị đặc trưng khó tìm nhất khi đi xa. Có lẽ chỉ người Quảng Trị, người miền Trung mới ăn ném nhiều đến vậy. Vị cay nồng của ớt, vị hăng hăng, thơm thơm của ném mà người ta hay cho vào thức ăn phải chăng chỉ là thứ “đánh lừa” vị giác cho những nhọc nhằn và khốn khó của mảnh đất vốn khô cằn sỏi đá này.
Hạt ném có hình dáng giống như những giọt mồ hôi của người nông dân trên đồng ruộng. Với người niềm Trung, ném là thứ gia vị thân thương, là vị thuốc thần kỳ. Với người Quảng Trị, hạt ném còn là hạt ngọc!

Tác giả bài viết: Ngô Thị

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây